Bức xạ mặt trời là gì? Định nghĩa, phân loại và cách đo cường độ
Kiến thức cơ bản

Bức xạ mặt trời là gì? Định nghĩa, phân loại và cách đo cường độ

Ngân Hà
Ngân Hà

16/01/20243 phút đọc

Mục lục bài viết

Bức xạ mặt trời là nguồn năng lượng vô tận và dồi dào, có vai trò quan trọng đối với sự sống trên Trái Đất. Vậy bức xạ mặt trời là gì? Nó được phân loại như thế nào? Và cường độ bức xạ mặt trời được đo như thế nào? Hãy cùng Monkey tìm hiểu trong ngay trong bài viết này nhé!

Monkey Math
Monkey Junior
Tiếng anh cho trẻ mới bắt đầu
Giá chỉ từ
699.000 VNĐ
1199.000 VNĐ
discount
Save
40%
Xem đặc điểm nổi bật
Đặc điểm nổi bật
  • Khởi đầu tốt nhất cho con bắt đầu học tiếng Anh. Con học càng sớm càng có lợi thế.
  • Tích lũy 1000+ từ vựng mỗi năm và 6000 mẫu câu tiếng Anh trước 10 tuổi.
  • Linh hoạt sử dụng trên nhiều thiết bị.
Monkey Math
Monkey Stories
Giỏi tiếng anh trước tuổi lên 10
Giá chỉ từ
699.000 VNĐ
1199.000 VNĐ
discount
Save
40%
Xem đặc điểm nổi bật
Đặc điểm nổi bật
  • Thành thạo các kỹ năng tiếng Anh ngay trước 10 tuổi với hơn 1000 đầu truyện, hơn 100 bài học, 300+ sách nói. Nội dung thêm mới mỗi tuần.
  • Hơn 1.000 đầu truyện, hơn 300 bài học, gần 300 sách nói - thêm mới mỗi tuần.
  • Phát âm chuẩn ngay từ đầu nhờ Monkey Phonics - giúp đánh vần tiếng Anh dễ như tiếng Việt.
Monkey Math
Monkey Math
Học toán
Giá chỉ từ
499.000 VNĐ
832.000 VNĐ
discount
Save
40%
Xem đặc điểm nổi bật
Đặc điểm nổi bật
  • Tự tin nắm vững môn toán theo Chương trình GDPT mới.
  • Bổ trợ kĩ năng tiếng Anh bên cạnh Toán.
  • Tạo nhiều hồ sơ để cùng học trên 1 tài khoản duy nhất, đồng bộ tiến độ học trên tất cả các thiết bị.
Monkey Math
VMonkey
Học tiếng việt
Giá chỉ từ
399.000 VNĐ
665.000 VNĐ
discount
Save
40%
Xem đặc điểm nổi bật
Đặc điểm nổi bật
  • Đánh vần chuẩn nhờ học phần Học Vần - cập nhật theo chương trình mới nhất của Bộ GD&ĐT.
  • Đọc - hiểu, chính tả tiếng Việt dễ dàng và nhẹ nhàng hơn ngay tại nhà.
  • Bồi dưỡng trí tuệ cảm xúc (EQ) nhờ hơn 450 câu chuyện thuộc 11 chủ đề, nhiều thể loại truyện.

Bức xạ mặt trời là gì?

Bức xạ mặt trời là gì? Bức xạ mặt trời là tổng hợp các dòng vật chất và năng lượng mà mặt trời phát ra. Nó đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp năng lượng cho các quá trình phong hoá, bóc mòn, vận chuyển, và bồi tụ trên bề mặt Trái Đất, cũng như chiếu sáng và sưởi ấm cho các hành tinh khác trong Hệ mặt trời.

Phân phối bức xạ mặt trời trên Trái Đất cụ thể như sau: Ta cho tổng lượng năng lượng bức xạ mặt trời phát ra là 100%. Trong đó, khoảng 30% phản hồi về không gian, 19% bị khí quyển hấp thụ, khoảng 47% được Trái Đất hấp thụ, và 4% tới bề mặt Trái Đất lại bị phản hồi vào không gian. Mặc dù có sự hấp thụ 47%, nhưng sự phân bố bức xạ mặt trời trên bề mặt Trái Đất không đồng đều tại mọi địa điểm, tạo ra sự đa dạng về mức độ chiếu sáng và nhiệt độ tại các khu vực khác nhau trên hành tinh này.

Phân phối bức xạ mặt trời trên Trái Đất. (Ảnh: Sưu tầm Internet)

Vai trò của bức xạ mặt trời đối với trái đất

Đối với Trái Đất, vai trò của bức xạ mặt trời là gì? Bức xạ mặt trời có vai trò quan trọng đối với Trái Đất và sự sống trên Trái Đất, cụ thể như:

  • Cung cấp năng lượng cho các quá trình sinh học: Bức xạ mặt trời là nguồn năng lượng chính cho quá trình quang hợp của thực vật. Quá trình quang hợp là quá trình tạo ra thức ăn cho thực vật và động vật. Ngoài ra, bức xạ mặt trời cũng cung cấp năng lượng cho các quá trình quang hóa khác, chẳng hạn như quá trình tạo ra oxy trong khí quyển.

  • Hình thành các hiện tượng thời tiết, khí hậu: Bức xạ mặt trời là nguồn năng lượng chính cho các quá trình tạo ra gió, mưa, bão,... Các hiện tượng thời tiết, khí hậu này có ảnh hưởng lớn đến đời sống của con người và các sinh vật trên Trái Đất.

  • Sưởi ấm Trái Đất: Bức xạ mặt trời giúp sưởi ấm Trái Đất, duy trì nhiệt độ trung bình của Trái Đất ở mức ổn định. Nếu không có bức xạ mặt trời, Trái Đất sẽ trở thành một hành tinh lạnh giá, không có sự sống.

Vai trò của bức xạ mặt trời đối với trái đất. (Ảnh: Sưu tầm Internet)

Phân loại của bức xạ mặt trời

Trong quá trình tìm hiểu về bức xạ mặt trời là gì, chúng ta cũng cần biết thêm các loại bức xạ mặt trời phổ biến. Trong đó, bức xạ mặt trời có thể được phân loại theo hai cách chính là theo bản chất của bức xạ và theo bước sóng của bức xạ. Cụ thể như sau:

Phân loại theo bản chất của bức xạ

Theo bản chất của bức xạ, bức xạ mặt trời được chia thành hai loại chính:

  • Bức xạ điện từ: Đây là loại bức xạ phổ biến nhất, chiếm khoảng 99% tổng năng lượng bức xạ mặt trời. Bức xạ điện từ có thể được phân thành các bước sóng khác nhau, từ tia gamma đến sóng vô tuyến.

  • Bức xạ hạt: Đây là loại bức xạ chiếm khoảng 1% tổng năng lượng bức xạ mặt trời. Bức xạ hạt bao gồm các hạt tích điện như proton, electron và hạt nhân nguyên tử.

ĐỪNG BỎ LỠ!!

Các giải pháp giúp con phát triển toàn diện về tư duy và ngôn ngữ.

Nhận ưu đãi lên đến 40% NGAY TẠI ĐÂY!

Phân loại theo bước sóng của bức xạ

Theo bước sóng của bức xạ, bức xạ mặt trời có thể được phân thành các loại sau:

  • Bức xạ cực tím (UV): Có bước sóng từ 0,01 đến 0,38 micron. Bức xạ UV có thể gây hại cho da và mắt của con người. 

  • Bức xạ khả kiến: Có bước sóng từ 0,38 đến 0,76 micron. Bức xạ khả kiến là ánh sáng mà con người có thể nhìn thấy. 

  • Bức xạ hồng ngoại: Có bước sóng từ 0,76 đến 1000 micron. Bức xạ hồng ngoại có thể gây ra hiệu ứng nhà kính, làm Trái Đất nóng lên. 

  • Bức xạ sóng vô tuyến: Có bước sóng từ 1000 micron trở lên. Bức xạ sóng vô tuyến có thể được sử dụng để truyền thông tin và truyền hình. 

Ngoài ra, bức xạ mặt trời còn có thể được phân loại dựa trên cường độ, hướng phân bố, thời gian phân bố,...

Phân loại của bức xạ mặt trời. (Ảnh: Sưu tầm Internet)

Cường độ bức xạ mặt trời là gì?

Cường độ bức xạ mặt trời là gì? Cường độ bức xạ mặt trời là một đại lượng vật lý đo lường lượng năng lượng mà ánh sáng mặt trời mang đến một khu vực cụ thể trong một đơn vị thời gian. Nó được tính bằng đơn vị watt trên mỗi mét vuông (W/m²). Như vậy, cường độ bức xạ mặt trời biểu thị số lượng năng lượng mà ánh sáng mặt trời mang đến trong một đơn vị diện tích.

Cường độ bức xạ mặt trời được tính bằng công thức sau:

H = I x t

Trong đó:

  • H là cường độ bức xạ mặt trời, đơn vị là W/m²

  • I là cường độ bức xạ mặt trời trung bình, đơn vị là W/m²

  • t là thời gian đo, đơn vị là giờ

Cường độ bức xạ mặt trời có thể được đo bằng các thiết bị quang điện. Các thiết bị này hoạt động dựa trên nguyên lý chuyển đổi năng lượng bức xạ mặt trời thành điện năng. Có nhiều loại thiết bị đo cường độ bức xạ mặt trời khác nhau, gồm:

  • Thiết bị đo bức xạ mặt trời (solarimeter): Đây là loại thiết bị đo cường độ bức xạ mặt trời phổ biến nhất. Mục tiêu đo bức xạ mặt trời có dạng hình tròn, được phủ một lớp vật liệu nhạy cảm với ánh sáng. Khi ánh sáng mặt trời chiếu vào thiết bị đo, nó sẽ tạo ra một dòng điện nhỏ. Cường độ dòng điện này sẽ tỷ lệ thuận với cường độ bức xạ mặt trời.

  • Cảm biến quang điện (photodetector): Cảm biến quang điện là một loại thiết bị điện tử có khả năng chuyển đổi ánh sáng thành điện năng. Cảm biến quang điện có thể được sử dụng để đo cường độ bức xạ mặt trời bằng cách đo điện áp hoặc dòng điện mà nó tạo ra khi tiếp xúc với ánh sáng mặt trời.

Cường độ bức xạ mặt trời. (Ảnh: Sưu tầm Internet)

Thêm vào đó, tại Việt Nam, cường độ bức xạ mặt trời trung bình vào khoảng 5 kW/h/m²/ngày ở các tỉnh miền Trung và miền Nam, và vào khoảng 4 kW/h/m²/ngày ở các tỉnh miền Bắc. Ngoài ra, cường độ bức xạ mặt trời tại Việt Nam thay đổi theo thời gian và không gian, với cường độ bức xạ mặt trời cao nhất vào mùa hè và thấp nhất vào mùa đông, cao hơn ở các vùng núi và thấp hơn ở các vùng đồng bằng.

Tác động của bức xạ mặt trời

Trong phần nội dung tiếp theo đây, mời bạn cùng Monkey xem xét các tác động từ tích cực đến tiêu cực của bức xạ mặt trời đối với sự sống trên Trái Đất.

Tác động tích cực của bức xạ mặt trời

Bức xạ mặt trời là nguồn năng lượng tự nhiên vô tận và dồi dào. Nó có nhiều tác động tích cực đối với sự sống trên Trái Đất, bao gồm:

  • Sử dụng làm nguồn năng lượng: Bức xạ mặt trời có thể được sử dụng để tạo ra điện, nhiệt và nhiên liệu. Đây là một nguồn năng lượng sạch và bền vững, có thể giúp giảm thiểu ô nhiễm và biến đổi khí hậu.

  • Sử dụng trong nông nghiệp: Bức xạ mặt trời cần thiết cho quá trình quang hợp của thực vật. Nhờ ánh sáng mặt trời, thực vật có thể tạo ra năng lượng để sinh trưởng và phát triển.

  • Sử dụng trong y học: Bức xạ mặt trời có thể được sử dụng để điều trị một số bệnh, chẳng hạn như bệnh vẩy nến, bệnh chàm và bệnh bạch biến.

  • Tác động tích cực đến tâm lý: Bức xạ mặt trời có thể giúp cải thiện tâm trạng, giảm căng thẳng và mệt mỏi.

Xem thêm:

  1. Monkey Apps - Bộ ứng dụng học tập giúp trẻ phát triển toàn diện về tư duy và ngôn ngữ
  2. Bức xạ nhiệt là gì? Định nghĩa, nguồn gốc, tính chất và tác động

Tác động tiêu cực của bức xạ mặt trời

Bức xạ mặt trời cũng có một số tác động tiêu cực đối với sự sống trên Trái Đất, bao gồm:

  • Gây cháy nắng: Bức xạ mặt trời có thể gây cháy nắng, một tình trạng da đỏ, đau và sưng. Cháy nắng có thể dẫn đến ung thư da nếu không được điều trị. 

  • Gây ung thư da: Bức xạ mặt trời là nguyên nhân chính gây ung thư da, bao gồm ung thư biểu mô tế bào vảy, ung thư biểu mô tế bào đáy và ung thư tế bào hắc tố. Ung thư da là một căn bệnh nguy hiểm có thể dẫn đến tử vong.

  • Gây đục thủy tinh thể: Bức xạ mặt trời có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh đục thủy tinh thể, một bệnh về mắt khiến thị lực bị mờ. 

  • Gây thoái hóa điểm vàng: Bức xạ mặt trời có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh thoái hóa điểm vàng, một bệnh về mắt khiến thị lực bị suy giảm. 

  • Gây suy giảm hệ miễn dịch: Bức xạ mặt trời có thể làm suy giảm hệ miễn dịch, khiến cơ thể dễ bị nhiễm trùng.

  • Gây rối loạn nhịp tim: Bức xạ mặt trời có thể gây rối loạn nhịp tim, một tình trạng tim đập không đều.

Tác động của bức xạ mặt trời. (Ảnh: Sưu tầm Internet)

Bức xạ mặt trời là một hiện tượng tự nhiên, là nguồn năng lượng vô tận và dồi dào cho sự sống trên Trái Đất. Việc hiểu biết về bức xạ mặt trời là cần thiết để khai thác và sử dụng nguồn năng lượng này một cách hiệu quả và bền vững. Trong bài viết này, chúng ta đã tìm hiểu về định nghĩa bức xạ mặt trời là gì, cũng như các cách phân loại và cách đo cường độ của bức xạ mặt trời. Hy vọng những thông tin mà Monkey chia sẻ trên đây sẽ hữu ích cho bạn.

Ngân Hà
Ngân Hà

Tôi là Ngân Hà (Aly Ngân), biên tập viên đã có hơn 2 năm đảm nhận vị trí Content Marketing chuyên nghiệp, có kiến thức và kinh nghiệm viết bài về lĩnh vực giáo dục và sức khỏe,...

Bài viết liên quan

Trẻ em cần được trao cơ hội để có thể học tập và phát triển tốt hơn. Giúp con khai phá tiềm năng tư duy và ngôn ngữ ngay hôm nay.

Nhận tư vấn Monkey