Công thức liên hệ giữa trọng lượng và khối lượng (+ bài tập)

Mối liên hệ giữa trọng lượng và khối lượng 

Khối lượng là gì? 

Khối lượng là số đo lượng chất của một vật. Để đo được khối lượng của vật người ta có thể dùng cân. 

• Đơn vị tiêu chuẩn để đo khối lượng là kg
• Kí hiệu của khối lượng là m 

Ví dụ: khối lượng cơ thể của một người là 48 kg 

Trọng lượng là gì? 

Trọng lượng là độ lớn của trọng lực tác dụng lên vật thể. 

• Đơn vị đo trọng lượng là Newton (N) 

Ví dụ: Trọng lượng của quả cân 100g là 1 N 

Mối liên hệ giữa trọng lượng và khối lượng 

Do trọng lượng tác động lên mọi vật có khối lượng. Ta có mối liên hệ giữa trọng lượng và khối lượng như sau: 

Khối lượng của một vật tỉ lệ thuận với trọng lượng của vật đó. Khối lượng càng cao thì trọng lượng càng lớn. 

Mối quan hệ giữa trọng lượng và khối lượng cũng được thể hiện qua công thức ở phần dưới đây:

Công thức liên hệ giữa trọng lượng và khối lượng    

1. Công thức

Ta có công thức liên hệ giữa trọng lượng và khối lượng hay công thức tính trọng lượng của vật dựa trên khối lượng như sau: 

Trong đó:

• P: Trọng lượng (N) 
• m: Khối lượng (kg) 

Chú ý: Khi áp dụng công thức trên, ta cần biết được khối lượng của vật. Do khối lượng của vật tính bằng kg nên cần đổi khối lượng về đơn vị kg. 

Bảng quy đổi đơn vị đo khối lượng:

Ghi chú: Mỗi đơn vị đứng trước lớn hơn đơn vị đứng sau liền kề 10 lần (Ví dụ 1 yến = 10 kg). Mỗi đơn vị đứng sau kém đơn vị đứng trước liền kề 10 lần (ví dụ 1kg = 1/10 yến).

2. Cách giải bài tập về trọng lượng và khối lượng

Có hai dạng bài tập hay gặp về tính trọng lượng và khối lượng, dưới đây là cách chúng ta giải những bài tập liên quan. 

Dạng 1:  Cho khối lượng yêu cầu tính trọng lượng. 

Với dạng bài tập này, trước tiên ta cần xem khối lượng đã được quy đổi về đơn vị đo kg hay chưa? Tiếp theo ta áp dụng công thức tính P = 10.m (N) 

Dạng 2: Cho trọng lượng yêu cầu tính khối lượng 

Cách giải: Ta áp dụng công thức m = P/10 (kg) 

Xem thêm: Các loại máy cơ đơn giản: Cấu tạo, công dụng & ví dụ chi tiết từng loại

Bài tập vận dụng công thức liên hệ giữa trọng lượng và khối lượng 

Bài 1: Một xe tải có khối lượng 3,2 tấn sẽ có trọng lượng bao nhiêu Niutơn? 

Đáp án: Ta có m = 3,2 tấn = 3,2 x 1000 = 3200kg. Vậy trọng lượng của xe tải là: P = 3200 x 10 = 32 000 N

Bài 2: Một vật có trọng lượng 15 N. Tính khối lượng của vật. 

Đáp án: Khối lượng của vật: m = P/10 = 15/10 = 1,5 (kg) 

Bài 3: Một bao gạo có khối lượng 0,5 tạ. Tính trọng lượng của bao gạo? 

Đáp án: Ta đổi 0,5 tạ = 50kg. Trọng lượng của bao gạo là: P = 50.10 = 500 N 

Bài 4: Điền số thích hợp vào ô trống 

Một ô tô tải có khối lượng 2,8 tấn sẽ nặng… niutơn?

Đáp án: 28.000 N

Bài 5: Từ nào trong dấu ngoặc là từ đúng?

a. Khi cân hàng hóa đem theo người lên máy bay thì ta quan tâm đến (trọng lượng, khối lượng, thể tích) của hàng hóa.

b. Khi cân một túi kẹo thì ta quan tâm đến (trọng lượng, khối lượng) của túi kẹo.

c. Khi một xe ôtô tải chạy qua một chiếc cầu yếu, nếu (trọng lượng, khối lượng) của ôtô quá lớn sẽ có thể gãy cầu.

Đáp án: 

a) Trọng lượng                              

b) Khối lượng                    

c) Trọng lượng

Bài 6: Câu nào không đúng trong các câu dưới đây ?

A. Khối lượng của túi đường chỉ lượng đường chứa trong túi

B. Trọng lượng của một người là độ lớn của lực hút của Trái Đất tác dụng lên người đó

C. Trọng lượng của một vật tỉ lệ thuận với khối lượng của vật đó

D. Khối lượng của một vật phụ thuộc vào trọng lượng của nó.

Đáp án: D

Bài 7:  Một quyển vở có khối lượng 80g thì có trọng lượng bao nhiêu niutơn?

A. 0,08N

B. 0,8N

C. 8N

D. 80N

Đáp án: B 

Bài 8: Một cặp sách có trọng lượng 35N thì có khối lượng bao nhiêu gam ?

A. 3,5g

B. 35g

C. 350g

D. 3500g 

Đáp án: D

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao lại là số 10? Số 10 này có cố định không?

Thực tế, số 10 là giá trị làm tròn của gia tốc trọng trường (g) trên bề mặt Trái Đất.

Ở các lớp cao hơn, bạn sẽ dùng công thức chính xác hơn là P=m.g, với g≈9,8 m/s^2.

Số 10 giúp việc tính toán ở cấp cơ sở trở nên đơn giản hơn. Tuy nhiên, giá trị này không cố định mà thay đổi nhẹ tùy theo vị trí (càng lên cao hoặc ở các vĩ độ khác nhau, g sẽ thay đổi).

2. Công thức liên hệ giữa năng lượng và khối lượng?

Công thức liên hệ giữa năng lượng và khối lượng là: E = mc²

Trong đó:

• E: năng lượng
• m: khối lượng
• c: vận tốc ánh sáng trong chân không (≈ 3 × 10⁸ m/s)

3. Công thức liên hệ giữa khối lượng và khối lượng riêng?

Công thức liên hệ giữa khối lượng và khối lượng riêng là: m = D × V

Trong đó:

• m: khối lượng
• D: khối lượng riêng (kg/m³)
• V: thể tích (m³)

Từ công thức này có thể suy ra:

• D = m / V
• V = m / D

Qua bài viết trên, Monkey hy vọng rằng các bạn dễ dàng nhớ được công thức liên hệ giữa trọng lượng và khối lượng. Ngoài những bài tập cơ bản luyện tập bên trên, bạn nên tìm thêm nhiều bài tập nâng cao để học chuyên sâu về kiến thức này. Monkey chúc các em học tốt.