Quan hệ từ là gì? Tổng hợp các cặp quan hệ từ thường gặp
Học tiếng việt

Quan hệ từ là gì? Tổng hợp các cặp quan hệ từ thường gặp

Ngân Hà
Ngân Hà

12/07/20233 phút đọc

Mục lục bài viết

Quan hệ từ là một trong các kiến thức quan trọng thuộc chương trình tiếng Việt bậc tiểu học. Vậy, quan hệ từ là gì? Có những cặp quan hệ từ phổ biến nào? Các trường hợp nên sử dụng quan hệ từ? Có các dạng bài tập về quan hệ từ thường gặp nào?... Tất cả các thông tin trên đều có trong bài viết này, hãy tham khảo ngay!

Monkey Math
Monkey Junior
Tiếng Anh cho mọi trẻ em
Giá chỉ từ
699.000 VNĐ
1199.000 VNĐ
discount
Save
40%
Xem đặc điểm nổi bật
Đặc điểm nổi bật
  • Khởi đầu tốt nhất cho con bắt đầu học tiếng Anh. Con học càng sớm càng có lợi thế.
  • Tích lũy 1000+ từ vựng mỗi năm và 6000 mẫu câu tiếng Anh trước 10 tuổi.
  • Linh hoạt sử dụng trên nhiều thiết bị.
Monkey Math
Monkey Stories
Giỏi tiếng anh trước tuổi lên 10
Giá chỉ từ
699.000 VNĐ
1199.000 VNĐ
discount
Save
40%
Xem đặc điểm nổi bật
Đặc điểm nổi bật
  • Thành thạo các kỹ năng tiếng Anh ngay trước 10 tuổi với hơn 1000 đầu truyện, hơn 100 bài học, 300+ sách nói. Nội dung thêm mới mỗi tuần.
  • Hơn 1.000 đầu truyện, hơn 300 bài học, gần 300 sách nói - thêm mới mỗi tuần.
  • Phát âm chuẩn ngay từ đầu nhờ Monkey Phonics - giúp đánh vần tiếng Anh dễ như tiếng Việt.
Monkey Math
Monkey Math
Học toán
Giá chỉ từ
499.000 VNĐ
832.000 VNĐ
discount
Save
40%
Xem đặc điểm nổi bật
Đặc điểm nổi bật
  • Tự tin nắm vững môn toán theo Chương trình GDPT mới.
  • Bổ trợ kĩ năng tiếng Anh bên cạnh Toán.
  • Tạo nhiều hồ sơ để cùng học trên 1 tài khoản duy nhất, đồng bộ tiến độ học trên tất cả các thiết bị.
Monkey Math
VMonkey
Học tiếng việt
Giá chỉ từ
399.000 VNĐ
665.000 VNĐ
discount
Save
40%
Xem đặc điểm nổi bật
Đặc điểm nổi bật
  • Đánh vần chuẩn nhờ học phần Học Vần - cập nhật theo chương trình mới nhất của Bộ GD&ĐT.
  • Đọc - hiểu, chính tả tiếng Việt dễ dàng và nhẹ nhàng hơn ngay tại nhà.
  • Bồi dưỡng trí tuệ cảm xúc (EQ) nhờ hơn 450 câu chuyện thuộc 11 chủ đề, nhiều thể loại truyện.

Quan hệ từ là gì?

Quan hệ từ là thuật ngữ được dùng để chỉ các từ giúp thiết lập mối quan hệ giữa các thành phần trong câu. Nói cách khác, quan hệ từ là các từ dùng để kết nối, chỉ định hoặc mô tả quan hệ giữa các từ, cụm từ hoặc câu trong một câu hoặc một đoạn văn. Ví dụ: để, bởi vì, trong khi, dựa theo, một số, nhờ vào,...

Quan hệ từ là gì? (Ảnh: Sưu tầm Internet)

Các quan hệ từ thường được sử dụng trong ngữ pháp tiếng Việt bao gồm:

  • Quan hệ từ chỉ mục đích: để, để cho, để mà, với mục đích là, nhằm, để cho biết,... (Ví dụ: Tôi học để thi đậu kỳ thi.)

  • Quan hệ từ chỉ nguyên nhân: vì, bởi vì, do, từ vì, vì thế,... (Ví dụ: Anh ta đến muộn vì gặp tai nạn giao thông.)

  • Quan hệ từ chỉ phạm trù: theo, dựa theo, trên cơ sở,... (Ví dụ: Tôi viết bài theo yêu cầu của giáo viên.)

  • Quan hệ từ chỉ thời gian: khi, lúc, sau khi, trước khi, trong khi,... (Ví dụ: Tôi thường đi chơi vào cuối tuần.)

  • Quan hệ từ chỉ định lượng: một số, mỗi, tất cả, ít nhất, nhiều,... (Ví dụ: Mỗi ngày tôi đọc ít nhất 30 phút sách.)

  • Quan hệ từ chỉ cách thức: bằng cách, theo cách, nhờ vào,... (Ví dụ: Tôi hoàn thành bài tập bằng cách tổ chức thời gian hợp lý.)

Tóm lại, quan hệ từ giúp xác định, diễn đạt và gắn kết các thành phần trong câu để tạo nên ý nghĩa rõ ràng và mạch lạc. Sử dụng quan hệ từ đúng cách giúp mô tả chính xác các quan hệ ngữ nghĩa và cú pháp trong một ngôn ngữ.

Chức năng của quan hệ từ là gì?

Như đã đề cập ở phần trên, chức năng của quan hệ từ trong tiếng Việt là thiết lập mối quan hệ giữa các thành phần trong câu, từ đó giúp việc diễn đạt ý nghĩa và cú pháp một cách chính xác hơn. 

Chức năng của quan hệ từ là gì? (Ảnh: Sưu tầm Internet)

Dưới đây là một số chức năng quan trọng của quan hệ từ:

  • Kết nối các thành phần trong câu

  • Xác định mối quan hệ giữa nguyên nhân và kết quả

  • Chỉ định mục đích và ý định của hành động trong câu

  • Quan hệ từ có thể sử dụng để cung cấp thông tin bổ sung về một thành phần trong câu

  • Quan hệ từ giúp diễn tả một điều kiện hoặc tình huống giả định và kết quả tương ứng

  • Quan hệ từ có vai trò quan trọng trong việc xây dựng cú pháp và ý nghĩa trong ngữ pháp

Các cặp quan hệ từ phổ biến

Dưới đây là các cặp quan hệ từ thường gặp trong chương trình tiếng Việt hiện nay:

1. Cặp quan hệ từ biểu thị quan hệ "Giả thiết - Kết quả" hoặc "Điều kiện - Kết quả"

Gồm:

  • Nếu...thì...

  • Hễ...thì...

  • Giá mà...thì...

Ví dụ:

a. Nếu bạn chăm chỉ thì kết quả học tập sẽ được cải thiện.

b. Hễ anh ấy đến thì tôi sẽ thông báo cho bạn.

2. Cặp quan hệ từ biểu thị quan hệ "Nguyên nhân - Kết quả"

Gồm:

  • Vì...nên...

  • Do...nên...

  • Nhờ...mà...

Ví dụ:

a. Vì trời mưa to nên chúng tôi đã quyết định hủy chuyến đi.

b. Nhờ sự nỗ lực nên cô ấy đã đạt được thành công lớn.

Các cặp quan hệ từ phổ biến. (Ảnh: Sưu tầm Internet)

3. Cặp quan hệ từ biểu thị quan hệ "Tăng tiến"

Gồm:

  • Không những...mà còn...

  • Không chỉ...mà còn...

  • Càng...càng...

Ví dụ:

a. Không những bạn đẹp trai mà còn thông minh nữa.

b. Càng tập luyện càng khỏe mạnh.

4. Cặp quan hệ từ biểu thị quan hệ "Tương phản, đối lập"

Gồm:

  • Tuy...nhưng...

  • Mặc dù...nhưng...

Ví dụ:

a. Tuy tình hình khó khăn nhưng chúng tôi không bỏ cuộc.

b. Mặc dù trời nắng nóng nhưng tôi vẫn ra ngoài vui chơi.

Hướng dẫn cách sử dụng quan hệ từ

Trong tiếng Việt, có những tình huống (đối với cả văn nói và văn viết) bạn cần phải sử dụng quan hệ từ, nếu không cả câu văn của bạn sẽ trở nên vô nghĩa hoặc lủng củng. Tương tự, cũng có một số trường hợp mà bạn có hay không sử dụng quan hệ từ cũng không ảnh hưởng đến ngữ nghĩa của cả câu. Hãy tìm hiểu ngay dưới đây.

Trường hợp bắt buộc

Ví dụ: “Giá mà hôm nay không bị cúp điện thì tôi đã làm việc ở nhà.”

Nếu bỏ đi quan hệ từ “giá mà… thì…”, câu trên sẽ trở thành “Hôm nay không bị cúp điện, tôi đã làm việc ở nhà.” đã thay đổi toàn bộ ngữ nghĩa ở câu trên. 

Cụ thể, câu gốc đã thể hiện sự việc đã xảy ra và người nói đang ước rằng hôm nay không bị cúp điện để họ có thể làm việc tại nhà. Tuy nhiên, đối với câu đã bị bỏ đi quan hệ từ, chúng ta sẽ thấy được đây là một câu nói khẳng định rằng hôm nay không cúp điện và họ đã làm việc tại nhà.

Hướng dẫn cách sử dụng quan hệ từ. (Ảnh: Sưu tầm Internet)

Trường hợp không bắt buộc

Ví dụ: “Chúng tôi đã trò chuyện cùng nhau rất lâu.”

Nếu bỏ đi quan hệ từ “cùng”, câu trên sẽ trở thành “Chúng tôi đã trò chuyện rất lâu.” không thay đổi ngữ nghĩa của cả câu. Với trường hợp này, bạn có thể sử dụng quan hệ từ nhưng một biện pháp nhấn mạnh đối tượng hoặc có thể không sử dụng quan hệ từ.

Nên nhớ rằng, ngoài việc tìm hiểu về quan hệ từ và các kiến thức liên quan, thì việc hiểu các biện pháp tu từ cũng là một phần quan trọng trong quá trình học và giải bài tập tiếng Việt.

Các dạng bài tập về quan hệ từ thường gặp

Trong chương trình tiếng Việt ở tiểu học, hiện nay có một số dạng bài tập về quan hệ từ thường gặp như sau:

Dạng 1: Tìm quan hệ từ xuất hiện trong câu

Ví dụ: “Trời mưa to mà bạn Quỳnh không có áo mưa.”

Đáp án:

Dạng 2: Tìm và gạch dưới quan hệ từ rồi cho biết chúng thuộc quan hệ từ gì

Ví dụ: “Bạn Hà chẳng những học giỏi mà bạn ấy còn ngoan ngoãn.”

Đáp án:

  • Quan hệ từ: chẳng những...mà còn...

  • Loại quan hệ từ: Quan hệ tăng tiến

Dạng 3: Chọn các quan hệ từ thích hợp để điền vào chỗ trống

Ví dụ: “Những cái bút … tôi không còn mới, … vẫn còn rất tốt.”

Đáp án: của/nhưng

Các dạng bài tập về quan hệ từ thường gặp. (Ảnh: Sưu tầm Internet)

Dạng 4: Điền quan hệ từ thích hợp vào chỗ chấm

Ví dụ: “Hà … Hoa là bạn thân.”

Đáp án:

Dạng 5: Đặt câu sử dụng quan hệ từ

Ví dụ: “Những tia nắng sớm của bình minh đang từ từ ló dạng trên đỉnh đồi xa xa kia.”

Giải thích: Câu văn trên đang sử dụng quan hệ từ “của”.

Dạng 6: Đặt câu sử dụng cặp quan hệ từ

Ví dụ: “Cô ấy không những xinh đẹp mà còn thông minh, tôi thật sự rất thích cô ấy.”

Giải thích: Câu văn trên đang sử dụng cặp quan hệ từ “không những… mà còn”.

Dạng 7: Viết đoạn văn theo yêu cầu có sử dụng quan hệ từ

Đây là dạng bài tập yêu cầu khả năng sáng tạo của từng học sinh, bạn có thể viết từ 3-5 câu có sử dụng quan hệ từ hoặc cặp quan hệ từ. Hãy dựa vào những kiến thức đã học ở phần trên mà bạn hãy tự mình hoàn thành dạng bài tập này nhé!

Xem thêm:

  1. VMonkey - Ứng dụng giúp xây dựng nền tảng tiếng Việt vững chắc cho trẻ
  2. Sự vật là gì? Từ chỉ sự vật là gì? Các dạng bài tập tiếng Việt về danh từ chỉ sự vật

Các dạng bài tập về quan hệ từ thường gặp. (Ảnh: Sưu tầm Internet)

Bí quyết giúp bé học và làm bài tập về quan hệ từ hiệu quả

Dưới đây là một số bí quyết giúp bé học và làm bài tập về quan hệ từ hiệu quả:

  • Giải thích ý nghĩa: Trước khi bắt đầu học về quan hệ từ, hãy giải thích cho bé về ý nghĩa và vai trò của quan hệ từ trong câu. Sử dụng ví dụ và minh họa để bé hiểu rõ hơn về cách mà quan hệ từ tạo ra mối liên kết và ý nghĩa của câu.

  • Tạo môi trường học tích cực: Tạo ra một môi trường học tích cực và hứng thú để bé học về quan hệ từ. Sử dụng các hoạt động tương tác, trò chơi, và bài tập thú vị để truyền đạt kiến thức và rèn kỹ năng của bé.

  • Sử dụng ví dụ và minh họa: Khi giải thích và làm bài tập, hãy sử dụng nhiều ví dụ và minh họa để bé hiểu rõ hơn về cách sử dụng quan hệ từ trong ngữ cảnh khác nhau. Bé có thể hình dung và áp dụng kiến thức vào thực tế.

  • Luyện tập thường xuyên: Hãy tạo cho bé nhiều cơ hội luyện tập về quan hệ từ thông qua các bài tập và hoạt động. Thực hành thường xuyên giúp bé làm quen và nắm vững kiến thức, từ đó cải thiện kỹ năng sử dụng quan hệ từ.

  • Thực hành viết và đọc: Hãy khuyến khích bé thực hành viết và đọc các câu chứa quan hệ từ. Điều này giúp bé nắm vững cách sử dụng và hiểu rõ hơn về quan hệ từ trong ngữ cảnh văn bản.

  • Sử dụng ứng dụng học tiếng Việt: Đây là một trong những phương thức giáo dục đã được các bậc phụ huynh tin tưởng và áp dụng. Trong đó, VMonkey nổi bật không chỉ với các phương pháp giáo dục sớm được tích hợp (như: truyện tranh tương tác, trò chơi,...) mà còn nổi tiếng bởi các câu chuyện nhân văn giúp giáo dục nhân cách cho trẻ nhỏ. Ngoài ra, các nội dung của phần mềm được thiết kế dựa trên chương trình phổ thông của Bộ, nên ba mẹ có thể hoàn toàn yên tâm về mức độ tin cậy cũng như chất lượng nội dung giảng dạy của VMonkey.

Đăng ký tài khoản VMonkey Ngay Tại Đây để nhận ưu đãi lên đến 40% và nhiều tài liệu học tập miễn phí!

VMonkey - Xây dựng nền tảng tiếng Việt vững chắc cho trẻ. (Ảnh: Monkey)

Hy vọng rằng bài viết này đã giải đáp tất cả thắc mắc của bạn về câu hỏi “Quan hệ từ là gì?”. Monkey khuyến khích bạn nên cho trẻ luyện tập thường xuyên các bài về quan hệ từ và các cặp quan hệ từ tại nhà, nhằm nâng cao hiệu quả học tập của trẻ trong quá trình tiếp thu bài giảng trên trường lớp.

Ngân Hà
Ngân Hà

Tôi là Ngân Hà (Aly Ngân), biên tập viên đã có hơn 2 năm đảm nhận vị trí Content Marketing chuyên nghiệp, có kiến thức và kinh nghiệm viết bài về lĩnh vực giáo dục và sức khỏe,...

Bài viết liên quan

Trẻ em cần được trao cơ hội để có thể học tập và phát triển tốt hơn. Giúp con khai phá tiềm năng tư duy và ngôn ngữ ngay hôm nay.

Nhận tư vấn Monkey

Mua nhiều hơn, tiết kiệm lớn với Monkey Junior! Ưu đãi lên tới 50% khi mua combo 3 sản phẩm!

NHẬP THÔNG TIN ĐỂ NHẬN ƯU ĐÃI NGAY!

* Áp dụng giảm thêm 10% và nhận quà tặng kèm (khóa học/ học liệu/ túi tote) khi thanh toán online

promotion 1
promotion 2
promotion 3

NHẬP THÔNG TIN ĐỂ NHẬN ƯU ĐÃI NGAY!

* Áp dụng giảm thêm 10% và nhận quà tặng kèm (khóa học/ học liệu/ túi tote) khi thanh toán online