zalo
Tư vấn ngay
Tư vấn ngay
Cách trẻ 6 - 12 tháng suy nghĩ và cảm nhận | Cha mẹ nên làm gì? #2
Dạy con

Cách trẻ 6 - 12 tháng suy nghĩ và cảm nhận | Cha mẹ nên làm gì? #2

Tham vấn bài viết:
Hoàng Mỹ Hạnh
Hoàng Mỹ Hạnh

Thạc sĩ Ngôn ngữ - Chuyên gia Giáo dục sớm

Tác giả: Ngân Hà

Ngày cập nhật: 09/03/2026

Nội dung chính

Thấu hiểu cách trẻ 6 - 12 tháng suy nghĩ và cảm nhận là chìa khóa quan trọng để xây dựng một sợi dây liên kết bền chặt. Thay vì phản ứng theo bản năng, cha mẹ cần một lăng kính khoa học để giải mã những chuyển biến tâm lý đặc thù trong giai đoạn này.

Nằm trong chuỗi bài viết 'Cha mẹ nên làm gì?', nội dung này được biên tập kỹ lưỡng từ cuốn sách Positive Discipline in Everyday Parenting (PDEP) của tác giả Joan E.Durrant. Bài viết sẽ cung cấp cho bạn cái nhìn toàn diện về tâm sinh lý của trẻ, đồng thời đưa ra những chỉ dẫn thực tiễn để bạn tự tin hơn trên hành trình nuôi dạy con.

Cách trẻ 6 - 12 tháng suy nghĩ và cảm nhận | Video tóm tắt nội dung bài viết (AI)

Cách trẻ 6 - 12 tháng suy nghĩ và cảm nhận

Tóm tắt: Trong giai đoạn 6-12 tháng, trẻ bắt đầu khám phá thế giới một cách chủ động hơn, học về nguyên nhân - kết quả, nhận ra người quen và hiểu dần rằng đồ vật vẫn tồn tại ngay cả khi không nhìn thấy. Những trải nghiệm này là nền tảng quan trọng cho sự phát triển nhận thức và giao tiếp sau này.

1. Trẻ bắt đầu hiểu rằng hành động của mình có thể tạo ra kết quả

Trong giai đoạn 6-12 tháng, trẻ dần nhận ra rằng hành động của mình có thể làm thay đổi môi trường xung quanh. Ví dụ, khi trẻ làm rơi đồ chơi và người lớn nhặt lên, trẻ bắt đầu hiểu mối liên hệ giữa hành động và phản ứng. Đây là bước đầu của việc học về nguyên nhân - kết quả trong quá trình phát triển nhận thức.

2. Trẻ học thông qua việc lặp lại hành động

Trẻ thường lặp lại một hành động nhiều lần, như ném đồ chơi xuống sàn hoặc gõ đồ vật vào nhau. Điều này không phải là nghịch ngợm mà là cách trẻ kiểm tra xem điều gì sẽ xảy ra. Việc lặp lại giúp não bộ của trẻ củng cố các kết nối thần kinh liên quan đến việc học.

3. Trẻ bắt đầu nhận ra người quen và người lạ

Ở giai đoạn này, trẻ đã có thể phân biệt người quen với người lạ. Vì vậy, trẻ có thể tỏ ra lo lắng hoặc bám chặt vào cha mẹ khi gặp người lạ. Đây là dấu hiệu bình thường cho thấy sự gắn bó với người chăm sóc đang phát triển.

Cách trẻ 6 - 12 tháng suy nghĩ và cảm nhận

4. Trẻ bắt đầu hiểu rằng đồ vật vẫn tồn tại dù không nhìn thấy

Khoảng cuối giai đoạn này, trẻ dần hiểu khái niệm “vật tồn tại ngay cả khi không nhìn thấy” (object permanence). Ví dụ, trẻ có thể tìm đồ chơi khi nó bị che lại. Đây là một bước tiến quan trọng trong sự phát triển nhận thức của trẻ.

5. Trẻ khám phá thế giới bằng chuyển động và giác quan

Trẻ trong giai đoạn này muốn bò, với, cầm, lắc và cho đồ vật vào miệng để khám phá môi trường. Những trải nghiệm cảm giác này giúp trẻ hiểu về hình dạng, âm thanh và kết cấu của đồ vật. Vì vậy, môi trường an toàn để khám phá rất quan trọng.

6. Trẻ bắt đầu hiểu một số tín hiệu giao tiếp đơn giản

Trẻ có thể bắt đầu hiểu một số từ quen thuộc, cử chỉ hoặc giọng điệu của cha mẹ. Ví dụ, trẻ có thể phản ứng khi nghe gọi tên hoặc khi cha mẹ nói với giọng vui vẻ hay nghiêm túc. Đây là nền tảng ban đầu cho sự phát triển ngôn ngữ và giao tiếp.

Trẻ bắt đầu hiểu một số từ quen thuộc, cử chỉ hoặc giọng điệu của cha mẹ

Cha mẹ có con từ 6 - 12 tháng nên làm gì khi trẻ thức đêm?

Tóm tắt: Trong giai đoạn 6-12 tháng, cha mẹ nên kiểm tra nhu cầu cơ bản khi trẻ thức đêm, phản hồi nhẹ nhàng khi trẻ cần sự an toàn và khuyến khích trẻ khám phá âm thanh giao tiếp. Những phản hồi này giúp trẻ phát triển cảm xúc, giấc ngủ và nền tảng ngôn ngữ.

Bước 1: Trước tiên hãy nghĩ đến nhu cầu cơ bản khi trẻ thức dậy ban đêm

Ở giai đoạn 6-12 tháng, trẻ có thể thức dậy vào ban đêm vì nhiều lý do như đói, khát, mọc răng, tã ướt, quá nóng hoặc quá lạnh. Trẻ cũng có thể khó chịu vì bệnh nhẹ hoặc đau mà cha mẹ khó nhận ra. Việc kiểm tra các nhu cầu cơ bản giúp cha mẹ hiểu đúng nguyên nhân thay vì cho rằng trẻ “khó ngủ”.

Bước 2: Nhận ra rằng trẻ có thể lo lắng khi không thấy cha mẹ

Trong giai đoạn này, trẻ bắt đầu hiểu rằng cha mẹ tồn tại ngay cả khi không nhìn thấy. Vì vậy khi tỉnh giấc ban đêm, trẻ có thể khóc vì sợ rằng cha mẹ đã biến mất. Sự phản hồi nhẹ nhàng của cha mẹ giúp trẻ cảm thấy an toàn trở lại.

Bước 3: Làm dịu trẻ bằng sự gần gũi và tiếp xúc

Khi trẻ thức dậy và khóc, cha mẹ có thể bế trẻ, vỗ về hoặc nói chuyện nhẹ nhàng. Một số trẻ cần được ôm, đung đưa hoặc bế một lúc để bình tĩnh. Sự tiếp xúc này giúp trẻ cảm thấy được bảo vệ và dễ quay lại giấc ngủ hơn.

Cha mẹ nên kiểm tra nhu cầu cơ bản khi trẻ thức đêm

Bước 4: Hiểu rằng trẻ cần nhiều sự chăm sóc trong giai đoạn này

Trẻ nhỏ không khóc để làm cha mẹ khó chịu hoặc để được nuông chiều. Thực tế, trẻ không thể bị “hư” vì được chăm sóc quá nhiều trong năm đầu đời. Sự quan tâm và phản hồi của cha mẹ là yếu tố quan trọng giúp trẻ phát triển cảm giác an toàn.

Bước 5: Khuyến khích trẻ khám phá âm thanh và giao tiếp

Trong giai đoạn này, trẻ bắt đầu tạo ra nhiều âm thanh lớn hoặc lặp lại các âm khác nhau. Trẻ làm vậy để thử nghiệm giọng nói, bắt chước âm thanh và luyện tập những âm đầu tiên của ngôn ngữ. Cha mẹ nên phản hồi bằng cách nói chuyện, mỉm cười hoặc bắt chước âm thanh của trẻ để khuyến khích giao tiếp.

Bước 6: Hiểu rằng trẻ la hét là dấu hiệu phát triển bình thường

Trẻ có thể bất ngờ la to hoặc phát ra âm thanh trong những tình huống yên tĩnh. Điều này không phải để làm cha mẹ xấu hổ, mà vì trẻ đang khám phá khả năng tạo ra âm thanh của mình. Đây là một bước quan trọng trong quá trình phát triển ngôn ngữ.

Hiểu rằng trẻ la hét là dấu hiệu phát triển bình thường

Các bài viết thuộc chuyên đề ‘Cha mẹ nên làm gì?’

Để có cái nhìn toàn diện về hành trình phát triển của trẻ theo triết lý PDEP, mời cha mẹ tham khảo các bài viết khác trong chuyên đề ‘Cha mẹ nên làm gì?’ tại đây:

 

STT

Tên bài viết

Bài viết

1

Cách trẻ 0 - 6 tháng suy nghĩ và cảm nhận

Click để đọc ngay

2

Cách trẻ 6 - 12 tháng suy nghĩ và cảm nhận

Click để đọc ngay

3

Cách trẻ 1 - 2 tuổi suy nghĩ và cảm nhận

Click để đọc ngay

4

Cách trẻ 2 - 3 tuổi suy nghĩ và cảm nhận

Click để đọc ngay

5

Cách trẻ 3 - 5 tuổi suy nghĩ và cảm nhận

Click để đọc ngay

6

Cách trẻ 5 - 9 tuổi suy nghĩ và cảm nhận

Click để đọc ngay

7

Cách trẻ 10 - 13 tuổi suy nghĩ và cảm nhận

Click để đọc ngay

8

Cách trẻ 14 - 18 tuổi suy nghĩ và cảm nhận

Click để đọc ngay

 

Những câu hỏi thường gặp

1. Vì sao trẻ 6–12 tháng thường thức dậy vào ban đêm?

Ở giai đoạn này, trẻ có thể thức dậy vì đói, khát, mọc răng, tã ướt, quá nóng hoặc quá lạnh. Ngoài ra, khi trẻ bắt đầu hiểu rằng cha mẹ tồn tại ngay cả khi không nhìn thấy, trẻ có thể thức dậy và khóc vì lo lắng khi không thấy người chăm sóc. Đây là hiện tượng phổ biến trong quá trình phát triển nhận thức và gắn bó của trẻ.

2. Trẻ khóc khi không thấy cha mẹ có phải là “bám người” quá mức không?

Không. Trẻ 6–12 tháng bắt đầu phát triển lo âu khi xa người chăm sóc (separation anxiety), một giai đoạn phát triển bình thường. Điều này cho thấy trẻ đã hình thành sự gắn bó với cha mẹ và nhận ra sự vắng mặt của họ.

3. Vì sao trẻ thích làm rơi đồ vật nhiều lần?

Trẻ đang khám phá mối quan hệ giữa hành động và kết quả. Khi ném đồ vật và thấy nó rơi xuống, trẻ học được rằng hành động của mình có thể tạo ra thay đổi trong môi trường. Việc lặp lại nhiều lần là cách trẻ kiểm tra và ghi nhớ trải nghiệm đó.

4. Tại sao trẻ hay phát ra những âm thanh lớn hoặc la hét?

Trẻ đang khám phá khả năng tạo ra âm thanh và thử nghiệm các cách sử dụng giọng nói. Đây là một phần của quá trình bập bẹ (babbling) – giai đoạn quan trọng trước khi trẻ nói những từ đầu tiên. Những âm thanh này cho thấy trẻ đang luyện tập ngôn ngữ.

5. Trẻ có hiểu những gì cha mẹ nói không?

Trẻ bắt đầu hiểu một số từ quen thuộc, giọng điệu và cử chỉ của cha mẹ. Ví dụ, trẻ có thể quay đầu khi nghe gọi tên hoặc phản ứng với giọng nói vui vẻ hay nghiêm túc. Khả năng hiểu thường phát triển sớm hơn khả năng nói.

6. Trẻ có cố tình làm ồn để gây chú ý không?

Không. Trẻ ở giai đoạn này phát ra âm thanh vì niềm vui khám phá và luyện tập giao tiếp, không phải để làm cha mẹ khó chịu. Việc phản hồi tích cực từ cha mẹ sẽ giúp trẻ phát triển kỹ năng giao tiếp tốt hơn.

7. Cha mẹ nên phản ứng thế nào khi trẻ la lớn hoặc tạo nhiều âm thanh?

Cha mẹ có thể mỉm cười, nói chuyện lại hoặc bắt chước âm thanh của trẻ. Điều này giúp trẻ hiểu rằng âm thanh của mình có ý nghĩa trong giao tiếp. Phản hồi tích cực cũng khuyến khích trẻ tiếp tục phát triển ngôn ngữ.

Mỗi thay đổi nhỏ trong cách suy nghĩ của trẻ 6 - 12 tháng đều là một thông điệp gửi gắm đến cha mẹ. Hy vọng rằng những kiến thức từ PDEP đã giúp bạn có thêm sự tự tin để đồng hành cùng con bằng sự thấu cảm thay vì áp đặt. Trong hành trình bận rộn ấy, Monkey Junior sẽ giúp bạn tối ưu hóa thời gian tương tác cùng con thông qua những bài học sinh động, biến việc học tập mỗi ngày trở thành một trải nghiệm hạnh phúc.

Monkey Junior là ứng dụng học tiếng Anh dành riêng cho trẻ em từ 0-11 tuổi, được xây dựng dựa trên các phương pháp giáo dục sớm tiên tiến như Glenn Doman và Đa giác quan. Chương trình cung cấp một kho tàng từ vựng khổng lồ thuộc nhiều chủ đề gần gũi, giúp trẻ không chỉ nhận diện mặt chữ mà còn hiểu sâu nghĩa của từ thông qua hình ảnh, âm thanh và video sinh động. 

Với lộ trình học được cá nhân hóa theo từng độ tuổi và trình độ, Monkey Junior giúp trẻ xây dựng nền tảng ngôn ngữ vững chắc, phát triển tư duy logic và tạo niềm cảm hứng học tập tự nhiên ngay từ những năm tháng đầu đời. Điểm khác biệt của Monkey Junior nằm ở tính tương tác cao với hàng ngàn trò chơi giáo dục thú vị, giúp bé “học mà chơi, chơi mà học” mà không cảm thấy áp lực. 

Đặc biệt, ứng dụng tích hợp công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) giúp đánh giá và sửa lỗi phát âm chuẩn bản xứ, hỗ trợ trẻ rèn luyện kỹ năng nghe - nói một cách chính xác nhất. Chỉ với 10-15 phút mỗi ngày, ba mẹ hoàn toàn có thể yên tâm đồng hành cùng con trên hành trình chinh phục ngoại ngữ ngay tại nhà, chuẩn bị hành trang tốt nhất để bé trở thành một công dân toàn cầu trong tương lai.

 

Nếu bạn thấy bài viết số #2 “Cách trẻ 6 - 12 tháng suy nghĩ và cảm nhận” này hữu ích, hãy cùng chờ đón những bí quyết tiếp theo trong chuỗi chuyên đề 'Cha mẹ nên làm gì?' nhé!

1. Positive Discipline in Everyday Parenting (Joan E. Durrant, 2016, tr.47-50)

2. Positive Discipline in Everyday Parenting (Joan E. Durrant, 2016, tr.131-134)

Thông tin trong bài viết được tổng hợp nhằm mục đích tham khảo và có thể thay đổi mà không cần báo trước. Quý khách vui lòng kiểm tra lại qua các kênh chính thức hoặc liên hệ trực tiếp với đơn vị liên quan để nắm bắt tình hình thực tế.

Bài viết liên quan

Đăng ký tư vấn nhận ưu đãi

Monkey Junior

Mới!