Chào mừng bạn đến với nội dung tiếp theo trong chuyên đề “Kỷ luật tích cực - Positive Discipline” với trọng tâm là giai đoạn 6 - 12 tháng. Đây là bài viết số #3 trong chuỗi 21 nội dung được biên tập tỉ mỉ từ công trình nghiên cứu PDEP của Tiến sĩ Joan E. Durrant.
Bài viết này tập trung phân tích những đặc điểm tâm lý và nhu cầu phát triển đặc thù của trẻ trong độ tuổi từ 6 - 12 tháng. Qua đó, cha mẹ có thể tìm thấy những giải pháp thực hành phù hợp nhằm duy trì sự kết nối và tôn trọng lẫn nhau trong gia đình.
Video tóm tắt nội dung bài viết (AI)
Tình huống 1: Trẻ 6 - 12 tháng khóc liên tục trong suốt 30 phút
Xác định vấn đề của trẻ 6 - 12 tháng
Tình huống: Em bé 10 tuần tuổi của bạn đã khóc liên tục trong suốt 30 phút.
Bạn nên làm gì? Hãy cùng suy nghĩ về từng phản ứng dưới đây và quyết định xem cách nào là tốt nhất và tại sao.
-
Phát đít (đánh) để dạy bé không được khóc vào ban đêm.
-
Lờ bé đi để bé không trở nên hư/vòi vĩnh.
-
Thử cho bé ăn, thay tã, đưa nôi, hát cho bé nghe hoặc âu yếm bé.
[Thực hành] 5 bước nuôi dạy con theo Kỷ Luật Tích Cực
Xem lại lý thuyết tại: Cách nuôi dạy con theo Kỷ Luật Tích Cực | Positive Discipline #1
Bước 1: Nhắm tới mục tiêu dài hạn
Bạn hướng tới việc nuôi dạy một đứa trẻ biết tin tưởng và có cảm giác an toàn trong tương lai. Việc dỗ dành bé lúc này chính là cách xây dựng nền tảng cho mối quan hệ bền chặt và sự tự tin của con sau này.
Bước 2: Trao đi sự ấm áp
Hãy mang đến cho bé cảm giác được bảo vệ thông qua những cái ôm, sự âu yếm và giọng nói vỗ về. Sự ấm áp này giúp xoa dịu hệ thần kinh đang căng thẳng của bé sau một khoảng thời gian dài quấy khóc.

Bước 3: Thấu hiểu suy nghĩ và cảm xúc của con
Bé 10 tuần tuổi hoàn toàn không có khả năng "vòi vĩnh" hay cố tình làm khó cha mẹ bằng tiếng khóc. Ở tuổi này, tiếng khóc là ngôn ngữ duy nhất bé có để thông báo rằng mình đang đói, đau, mệt hoặc đơn giản là bị quá tải cảm xúc.
>> Để có cái nhìn toàn diện về hành trình phát triển của trẻ 6 - 12 tháng theo triết lý PDEP, mời cha mẹ tham khảo bài viết “Cách trẻ 6 - 12 tháng suy nghĩ và cảm nhận” thuộc chuyên đề “Cha mẹ nên làm gì?”.
Bước 4: Giải quyết vấn đề theo đúng lứa tuổi
Hãy giải quyết bằng cách kiểm tra tã, cơn đói hoặc đưa nôi nhẹ nhàng để phù hợp với sự phát triển non nớt của trẻ. Việc trừng phạt hay lờ đi ở tuổi này không có tác dụng giáo dục mà chỉ gây căng thẳng cho cả hai mẹ con.

Bước 5: Phản ứng bằng kỷ luật tích cực
Lựa chọn hành động vỗ về, hát ru hoặc cho bé bú là cách thực hành kỷ luật tích cực nhất đối với trẻ sơ sinh. Phản ứng yêu thương này dạy bé rằng thế giới là nơi an toàn và bạn là người đồng hành đáng tin cậy nhất của bé.
Lưu ý quan trọng cho tình huống 1
Nếu sau khi làm đủ mọi cách mà bé vẫn khóc và bạn thấy mình sắp "bùng nổ", hãy đặt bé xuống một nơi an toàn rồi đi ra ngoài hít thở sâu 2 phút trước khi quay lại. Một người mẹ bình tĩnh mới có thể xoa dịu được một em bé đang hoảng loạn.

Tình huống 2: Trẻ 6 - 12 tháng đột nhiên hét, la lớn
Xác định vấn đề của trẻ 6 - 12 tháng
Tình huống: Con của bạn bắt đầu phát ra những âm thanh lớn. Bé đột nhiên hét lên, tạo ra những tiếng động mà không ai có thể hiểu được. (Ví dụ: Bạn đang ở trong một quán cà phê để ăn trưa và chuẩn bị cho bé ăn thì bé hét lên một tiếng thật lớn.)
Bạn nên làm gì? Hãy suy nghĩ kỹ về từng phản ứng sau đây để quyết định xem cách nào là tốt nhất và tại sao.
-
Nói với bé rằng bé sẽ không được ăn vì bé đã hét lên.
-
Phát (đánh) bé để dạy bé không được hét.
-
Nói chuyện nhẹ nhàng với bé để dỗ dành và làm bé xao nhãng bằng một món đồ chơi.
[Thực hành] 5 bước nuôi dạy con theo Kỷ Luật Tích Cực
Xem lại lý thuyết tại: Cách nuôi dạy con theo Kỷ Luật Tích Cực | Positive Discipline #1
Bước 1: Nhớ về mục tiêu dài hạn
Mục tiêu của bạn là nuôi dạy một đứa trẻ biết cách cư xử phù hợp và có mối quan hệ tin cậy với cha mẹ. Việc phạt bỏ đói hay đánh bé chỉ giải quyết được sự bực bội tức thời của bạn nhưng sẽ phá vỡ sự gắn kết dài hạn.
Bước 2: Tập trung vào sự ấm áp
Thay vì phản ứng gay gắt trước ánh nhìn của những người xung quanh, hãy trao cho bé sự an tâm. Việc nói chuyện nhẹ nhàng giúp bé cảm thấy được yêu thương vô điều kiện và hiểu rằng bạn vẫn luôn ở bên cạnh để hỗ trợ bé.

Bước 3: Xem xét cách trẻ suy nghĩ và cảm nhận
Ở lứa tuổi này, trẻ la hét thường vì bé đang khám phá âm thanh của chính mình hoặc do quá phấn khích, mệt mỏi hay đói. Trẻ chưa có khả năng ngôn ngữ để diễn đạt hay hiểu các quy tắc xã hội phức tạp trong quán cà phê.
>> Để có cái nhìn toàn diện về hành trình phát triển của trẻ 6 - 12 tháng theo triết lý PDEP, mời cha mẹ tham khảo bài viết “Cách trẻ 6 - 12 tháng suy nghĩ và cảm nhận” thuộc chuyên đề “Cha mẹ nên làm gì?”.
Bước 4: Giải quyết vấn đề
Lựa chọn cách xử lý tôn trọng mức độ phát triển của trẻ. Việc đánh hay mắng không giúp trẻ học được cách giữ im lặng vì bé chưa hiểu tại sao mình bị phạt. Thay vào đó, làm bé xao nhãng bằng đồ chơi là phương pháp hiệu quả và nhân văn.

Bước 5: Phản ứng bằng kỷ luật tích cực
Hãy chọn phương án nói khẽ và đánh lạc hướng bé. Điều này không chỉ giúp xoa dịu tình huống ngay lập tức mà còn bảo vệ quyền được chăm sóc và cung cấp dinh dưỡng đầy đủ của trẻ.
Ghi chú quan trọng về tâm trạng của cha mẹ
Tâm trạng của bạn chính là "chiếc gương" phản chiếu hành vi của trẻ.
-
Sự tự nhận thức: Khi bạn mệt mỏi hoặc lo lắng về ánh nhìn của người khác trong quán ăn, bạn dễ nổi nóng và trút giận lên con một cách không công bằng.
-
Hệ quả của sự nóng nảy: Nếu bạn phản ứng thất thường (lúc lờ đi, lúc lại quát mắng cùng một hành vi), bé sẽ cảm thấy hoang mang và lo âu.
-
Lời khuyên cho bạn: Hãy đảm bảo chính bạn cũng được ăn uống và nghỉ ngơi đầy đủ. Nếu thấy quá áp lực, hãy hít thở sâu hoặc tìm sự giúp đỡ từ người đi cùng thay vì phản ứng tiêu cực với bé.

Các bài viết thuộc chuyên đề “Kỷ luật tích cực”
Để có cái nhìn toàn diện về các áp dụng phương pháp kỷ luật tích cực theo từng độ tuổi, mời cha mẹ tham khảo các bài viết khác trong chuyên đề “Positive Discipline” tại đây:
|
STT |
Tên bài viết |
Bài viết |
|
1 |
Cách nuôi dạy con theo Kỷ Luật Tích Cực |
|
|
2 |
Cách nuôi dạy con 0 - 6 tháng theo Kỷ Luật Tích Cực |
|
|
3 |
Cách nuôi dạy con 6 - 12 tháng theo Kỷ Luật Tích Cực |
|
|
4 |
Cách nuôi dạy con 1 - 2 tuổi theo Kỷ Luật Tích Cực |
|
|
5 |
Cách nuôi dạy con 2 - 3 tuổi theo Kỷ Luật Tích Cực |
|
|
6 |
Cách nuôi dạy con 3 - 5 tuổi theo Kỷ Luật Tích Cực |
|
|
7 |
Cách nuôi dạy con 5 - 9 tuổi theo Kỷ Luật Tích Cực |
|
|
8 |
Cách nuôi dạy con 10 - 13 tuổi theo Kỷ Luật Tích Cực |
Click để đọc ngay |
|
9 |
Cách nuôi dạy con 14 - 18 tuổi theo Kỷ Luật Tích Cực |
Click để đọc ngay |
Câu hỏi thường gặp
1. Tại sao bé ở tuổi này vẫn còn khóc rất nhiều?
Tiếng khóc là ngôn ngữ chính để bé thông báo các nhu cầu về thể chất hoặc cảm xúc. Ở lứa tuổi này, bé chưa đủ khả năng ngôn ngữ để diễn đạt bằng lời nói.
2. Phớt lờ khi bé khóc có giúp bé tự lập hơn không?
Không, việc lờ đi chỉ khiến bé cảm thấy bất an và mất niềm tin vào người chăm sóc. Đáp ứng tiếng khóc giúp bé cảm thấy an toàn, từ đó mới có nền tảng để tự lập sau này.
3. Bé hay la hét ở nơi công cộng, tôi có nên phạt bé không?
Không nên phạt vì bé đang khám phá âm thanh hoặc muốn gây sự chú ý. Hãy nói chuyện nhẹ nhàng để xoa dịu và dùng đồ chơi để đánh lạc hướng bé sang hoạt động khác.
4. Có nên dùng thức ăn để "thỏa hiệp" hoặc trừng phạt hành vi của bé?
Tuyệt đối không vì trẻ em có quyền được cung cấp đầy đủ dinh dưỡng để phát triển. Việc dùng thức ăn làm công cụ trừng phạt sẽ gây ảnh hưởng xấu đến tâm lý ăn uống của trẻ.
5. Đánh đòn nhẹ có giúp bé hiểu ra lỗi sai nhanh hơn không?
Không, đánh đòn chỉ dạy bé sợ hãi chứ không dạy bé hiểu tại sao hành vi đó là chưa phù hợp. Bé 6-12 tháng chưa có khả năng tư duy logic để kết nối giữa hình phạt và hành vi.
6. Làm thế nào để thực hiện kỷ luật tích cực khi tôi đang quá mệt mỏi?
Hãy hít thở sâu hoặc nhờ người thân hỗ trợ để bản thân được nghỉ ngơi trước khi xử lý tình huống. Tâm trạng của cha mẹ ổn định là yếu tố quan trọng nhất để điều chỉnh hành vi của con.

Việc thấu hiểu và áp dụng Kỷ luật tích cực trong giai đoạn 6 - 12 tháng có thể coi là nền tảng quan trọng giúp trẻ phát triển tự tin và vững vàng. Hành trình này thường đòi hỏi sự kiên nhẫn cùng những phương pháp tương tác phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý riêng biệt của con.
Để hỗ trợ tối đa cho sự phát triển toàn diện của trẻ, cha mẹ có thể kết hợp cùng lộ trình học tập khoa học từ Monkey Junior. Hãy tải ứng dụng Monkey Junior ngay hôm nay để giúp con tiếp cận ngôn ngữ và tư duy một cách tự nhiên, hiệu quả ngay từ sớm.
|
Monkey Junior là ứng dụng học tiếng Anh dành riêng cho trẻ em từ 0-11 tuổi, được xây dựng dựa trên các phương pháp giáo dục sớm tiên tiến như Glenn Doman và Đa giác quan. Chương trình cung cấp một kho tàng từ vựng khổng lồ thuộc nhiều chủ đề gần gũi, giúp trẻ không chỉ nhận diện mặt chữ mà còn hiểu sâu nghĩa của từ thông qua hình ảnh, âm thanh và video sinh động. Với lộ trình học được cá nhân hóa theo từng độ tuổi và trình độ, Monkey Junior giúp trẻ xây dựng nền tảng ngôn ngữ vững chắc, phát triển tư duy logic và tạo niềm cảm hứng học tập tự nhiên ngay từ những năm tháng đầu đời. Điểm khác biệt của Monkey Junior nằm ở tính tương tác cao với hàng ngàn trò chơi giáo dục thú vị, giúp bé “học mà chơi, chơi mà học” mà không cảm thấy áp lực.
Đặc biệt, ứng dụng tích hợp công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) giúp đánh giá và sửa lỗi phát âm chuẩn bản xứ, hỗ trợ trẻ rèn luyện kỹ năng nghe - nói một cách chính xác nhất. Chỉ với 10-15 phút mỗi ngày, ba mẹ hoàn toàn có thể yên tâm đồng hành cùng con trên hành trình chinh phục ngoại ngữ ngay tại nhà, chuẩn bị hành trang tốt nhất để bé trở thành một công dân toàn cầu trong tương lai.
|
Positive Discipline in Everyday Parenting (Joan E. Durrant, 2016, tr.179-190)












