“Bật mí” từ A-Z Chế độ dinh dưỡng cho người tiểu đường đơn giản và hiệu quả nhất
Dinh dưỡng gia đình

“Bật mí” từ A-Z Chế độ dinh dưỡng cho người tiểu đường đơn giản và hiệu quả nhất

Ngân Hà
Ngân Hà

14/07/20223 phút đọc

Mục lục bài viết

Bạn là người mắc bệnh tiểu đường hay là người chăm sóc người bệnh? Bạn đang loay hoay không biết người bị tiểu đường nên ăn uống những gì? Bạn không biết chế độ dinh dưỡng cho người tiểu đường nào vừa tốt vừa sức khỏe? Đừng lo lắng, bài viết sau sẽ giải đáp “tất tần tật” những thắc mắc ấy của bạn.

Tiểu đường là căn bệnh thường gặp nhất là ở người cao tuổi. Chế độ dinh dưỡng dành cho người tiểu đường đóng một vai trò rất quan trọng trong việc cải thiện tình trạng bệnh. Nếu không biết cách ăn uống, bệnh sẽ ngày càng trở nên nặng hơn và rất dễ  rơi vào “mãn tính”.

Nguyên tắc dinh dưỡng đối với các bệnh nhân mắc chứng đái tháo đường

Trước đây, người bệnh tiểu đường cần phải ăn uống kiêng khem rất khổ sở, nhiều loại thực phẩm được liệt kê vào danh sách “cấm” và thực đơn hạn hẹp, không có chút hấp dẫn nào. Thế nhưng theo thời gian, suy nghĩ đó đã dần được thay đổi. Bạn chỉ cần đảm bảo những nguyên tắc dinh dưỡng cho người tiểu đường dưới đây là đã có thể hạn chế và cải thiện bệnh.

Nguyên tắc dinh dưỡng cho người tiểu đường. (Ảnh: Sưu tầm Internet)

Đảm bảo dinh dưỡng

Sai lầm lớn của người bệnh tiểu đường đó là kiêng kị quá mức dẫn đến thiếu chất. Người bị bệnh cần đảm bảo đầy đủ các nhóm dinh dưỡng cần thiết như chất béo, tinh bột, đạm, vitamin và khoáng chất. Có như thế, cơ thể mới khỏe mạnh và có đầy đủ năng lượng để duy trì hoạt động hằng ngày được.

Người bệnh chỉ nên hạn chế tối đa lượng đường hấp thụ bằng việc hạn chế ăn uống các đồ ngọt. Bởi đồ ngọt là nguyên nhân chính làm cho bệnh tiểu đường trầm trọng hơn. Còn lại, nên bổ sung đầy đủ các chất.

Cần tính toán lượng calo trung bình cung cấp cho cơ thể

Dù là ăn uống bất cứ thứ gì, người bệnh cũng nên căn cứ để tính toán lượng calo hấp thụ vào cơ thể. Bởi với một lượng calo vừa đủ sẽ giúp người bệnh ổn định được lượng đường huyết. Từ đó, kiểm soát được huyết áp và giảm nguy cơ biến chứng xảy ra.

Năng lượng được hấp thụ vào cơ thể có 20-30% từ chất béo cung cấp, 12-20 % từ chất đạm và tới 45-60% từ đường bột. Vì thế người bệnh cần tính toán kỹ càng lượng calo hấp thụ. Tốt hơn hết, họ nên tuân theo tháp dinh dưỡng cho người tiểu đường mà các chuyên gia đã thiết kế và tính toán sẵn.

Không bỏ bữa sáng

Một nguyên tắc “ngầm” của người bệnh tiểu đường đó là tuyệt đối không bỏ bữa sáng. Bởi bữa sáng giúp người bệnh kiểm soát được lượng đường huyết trong ngày. Một bữa sáng đầy đủ là bữa sáng có sự kết hợp đầy đủ giữa chất xơ và protein. Hai chất này là thành phần chính giúp duy trì lượng đường ổn định và giảm thiểu nguy cơ tai biến sau bữa ăn.

Bữa sáng đầy đủ. (Ảnh: Sưu tầm Internet)

Tăng cường lượng rau xanh trong thực đơn của các bữa ăn

Trong thực đơn của người tiểu đường có chứa tới ½ là rau xanh không chứa tinh bột. Bởi rau xanh là thực phẩm hữu cơ, không có hàm lượng đường cao và dễ dàng cho quá trình tiêu hóa, ổn định lượng đường. Các rau củ quả xanh nên có trong bữa ăn có thể kể đến như cà chua, đậu đen, ngô, xà lách, ớt đỏ.

Chia nhỏ bữa ăn hàng ngày

Cung cấp năng lượng kịp thời là cách để duy trì tính ổn định của đường huyết. Vì thế, người bệnh tiểu đường nên chia nhỏ các bữa ăn hằng ngày và hạn chế ăn quá nhiều trong một bữa ăn. Có thể ăn thêm các bữa ăn nhẹ bằng các thực phẩm như trái cây, đậu phộng, bơ, hạnh nhân, trứng luộc, hạt óc chó,...

Tháp dinh dưỡng dành cho bệnh nhân mắc bệnh đái tháo đường chuẩn

Tháp dinh dưỡng cho người tiểu đường là thực đơn ăn uống theo kế hoạch đã được các chuyên gia dinh dưỡng tính toán và thiết kế phù hợp cho người bệnh. Trong tháp có đầy đủ và đa dạng các thực phẩm, chế độ dinh dưỡng cho một bệnh nhân mắc đái tháo đường trong vòng một tháng nên ăn.

Tháp dinh dưỡng dành cho người tiểu đường. (Ảnh: Sưu tầm Internet)

Tháp dinh dưỡng chia làm 4 nhóm chính. Nó bao gồm nhóm thuộc tinh bột và các thực phẩm giàu đường bột; nhóm nhiều chất xơ, rau củ; nhóm nhiều chất đạm, vitamin và nhóm nhiều dầu mỡ. Mỗi nhóm có một lượng ăn riêng và được sắp xếp theo thứ tự ưu tiên ăn nhiều cho đến hạn chế từ đáy lên đỉnh tháp. Tuân thủ theo tháp dinh dưỡng này, bạn sẽ không cần phải lo lắng nên lựa chọn thực phẩm gì trong các bữa ăn bởi nó đã có gợi ý rất rõ ràng.

Xem thêm: Thức ăn nào không chứa chất bột đường?

Những thực phẩm mà người mắc bệnh tiểu đường nên ăn và nên tránh

Dù là cùng cung cấp một nhóm dưỡng chất cho cơ thể nhưng người bệnh tiểu đường cũng nên lưu ý các thực phẩm nên và không nên ăn để có thể đảm bảo sức khỏe. Các thực phẩm nên ăn và nên tránh của mỗi nhóm chất được liệt kê trong bảng dưới đây:

 

Thực phẩm nên ăn

Thực phẩm nên tránh

Thực phẩm chứa nhiều protein

  • Các loại cá biển

  • Nạc gà

  • Các loại cây họ đậu

  • Sữa chua nguyên chất không đường

  • Hạnh nhân, óc chó tươi, nguyên hạt

  • Trứng

  • Đậu phụ

  • Các món thịt ăn nhanh như thịt nguội, xúc xích, ruốc bông, thịt bò nướng,...

  • Da gà

  • Hotdog

  • Lạp xưởng

  • Bò khô, heo xông khói

  • Hạt tẩm gia vị

  • Nước ngọt

Các loại ngũ cốc

  • Hạt diêm mạch

  • Gạo hữu cơ, gạo lứt

  • Yến mạch

  • Bánh mì, bánh ngọt

  • Gạo trắng

  • Ngũ cốc tổng hợp có đường

  • Các loại mỳ, nui đóng sắn

Chế phẩm từ sữa

  • Sữa không đường

  • Phô mai tách béo

  • Sữa chua không đường tách béo

  • Các loại sữa chua lên men tự nhiên đã được tách đường trong thành phần

  • Sữa béo

  • Socola đen, socola trắng

  • Phô mai chưa tách béo

  • Sữa chua chưa tách béo

Các loại rau củ

  • Các loại rau xanh ví dụ như cải xoăn, các loại rau họ cải, bông cải xanh, bông cải trắng, cải bó xôi

  • Dưa chuột

  • Củ đậu

  • Măng tây

  • Bắp cải tí hon

  • Hành tím, hành lá, tiêu

  • Hoa Atiso

  • Khoai lang

  • Khoai mỡ

  • Bắp (ngô)

  • Củ cải đường

  • Khoai tây

  • Đậu Hà Lan

Các loại trái cây

  • Dâu tây, việt quất, mâm xôi

  • Táo, đào, mơ, lê để nguyên vỏ

  • Các loại dưa như dưa hấu, dưa lê, dưa leo

  • Cherry, kiwi, chuối, nho, cam

  • Trái cây sấy

  • Nước trái cây lọc

  • Trái cây đóng gói

  • Trái cây tẩm đường

Một số lưu ý trong chế độ ăn dành cho bệnh nhân đái tháo đường

Mặc dù người bệnh đái tháo đường ngày nay không còn phải kiêng kị khổ sở ở chế độ ăn uống như trước kia nữa. Tuy nhiên, người bệnh, người chăm sóc bệnh cũng cần phải lưu ý một số điều sau đây để có thể hạn chế tối thiểu được tình trạng bệnh.

  • Hạn chế tối đa tinh bột: Tinh bột thường có nhiều trong bánh mì, gạo, ngũ cốc, nui, mỳ, sữa,... Lượng tinh bột trong các chất này rất nhanh sẽ chuyển hóa thành lượng đường trong máu gây tăng các triệu chứng bệnh. Chính vì thế, người tiểu đường cần hạn chế hoặc chia nhỏ các bữa ăn chứa tinh bột ra để lượng tinh bột hấp thụ mỗi lần là vừa đủ.

  • Đạm và chất béo: Đạm và chất béo không trực tiếp tăng lượng đường. Tuy nhiên, hai chất này lại ảnh hưởng chủ yếu đến lượng calo. Vì thế, cần kiểm soát lượng đạm và chất béo hấp thụ để duy trì được lượng calo và cân nặng ổn định cho cơ thể.

  • Kiểm soát mức đường huyết thường xuyên: Người tiểu đường nên kiểm soát thường xuyên lượng đường huyết để có thể tính toán được lượng chất cần thiết cho mỗi bữa ăn của mình. Từ đó tránh trường hợp lượng đường tăng quá mức gây đột biến.

3 lưu ý trong chế độ ăn uống cần tránh. (Ảnh: Sưu tầm Internet)

Trên đây là những kiến thức hữu ích về dinh dưỡng cho người tiểu đường mà chúng tôi chia sẻ đến bạn. Hy vọng rằng qua bài viết này, bạn có thể bỏ túi cho mình được chế độ ăn uống hợp lý để lên kế hoạch cho chính bản thân mình hay những người tiểu đường mà bạn đang chăm sóc.

1. Diabetes diet: Create your healthy-eating plan Print - Truy cập ngày 09/07/2022

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/diabetes/in-depth/diabetes-diet/art-20044295

2. what is a healthy, balanced diet for diabetes? - Truy cập ngày 09/07/2022

https://www.diabetes.org.uk/guide-to-diabetes/enjoy-food/eating-with-diabetes/what-is-a-healthy-balanced-diet

3. Eating right doesn’t have to be boring. - Truy cập ngày 09/07/2022

https://www.diabetes.org/healthy-living/recipes-nutrition

Ngân Hà
Ngân Hà
Biên tập viên tại Monkey

Tôi là Ngân Hà (Aly Ngân), biên tập viên đã có hơn 2 năm đảm nhận vị trí Content Marketing chuyên nghiệp, có kiến thức và kinh nghiệm viết bài về lĩnh vực giáo dục và sức khỏe,...

Bài viết liên quan

Bạn đang quan tâm đến các kiến thức nuôi dạy con đúng cách và hiệu quả?

Nhận tư vấn Monkey