Tổng hợp những thí nghiệm khoa học cho bé 5 tuổi siêu thú vị
Giáo dục sớm

Tổng hợp những thí nghiệm khoa học cho bé 5 tuổi siêu thú vị

Đào Vân
Đào Vân

28/02/20223 phút đọc

Mục lục bài viết

Là những ông bố bà mẹ thông thái, hãy tìm hiểu những cách dạy trẻ thông qua các thí nghiệm vui vẻ để giúp con hiểu hơn về thế giới xung quanh. Bài viết sau của Monkey sẽ chia sẻ những thí nghiệm khoa học cho bé 5 tuổi dễ thực hiện và siêu thú vị. 

Khoa học cho bé 5 tuổi – Vì sao nên cho con tìm hiểu sớm?

Bé 5 tuổi đang trong thời kỳ rất hiếu động, luôn tò mò về thế giới xung quanh thông qua các tiếp xúc, cảm nhận về môi trường xung quanh. Vậy tìm hiểu khoa học từ sớm mang lại những lợi ích gì cho các bé.

Xây dựng nền tảng cho con

Mỗi đứa trẻ khi sinh ra đều có những khả năng đặc biệt giống như bản năng bẩm sinh. Tuy nhiên, nếu như các con được ươm mầm, nuôi dưỡng đúng cách sẽ tạo một trường tiền đề để bé phát triển toàn diện. Vậy nên, khi bé tiếp xúc với những kiến thức khoa học sớm chính là cách xây dựng nhận thức cho con một cách tự nhiên và cơ bản nhất. 

Bé tiếp xúc với những kiến thức khoa học sớm là cách xây dựng nhận thức cho con. (Ảnh: Sưu tầm Internet)

Thỏa mãn tò mò

Chúng ta biết rằng trẻ ở độ tuổi thứ 5 luôn có tính tò mò, ham khám phá những điều mới lạ. Chẳng hạn như khi nhìn thấy cầu vồng, trẻ sẽ thắc mắc vì sao nó lại có thể xuất hiện, đó có phải là một cái cầu thật không?... Theo nhà tâm lý học Jean Piaget, tính ham hiểu biết, mong muốn biết về thế giới xung quanh là do sự tự điều chỉnh cân bằng. 

Trẻ từ 3 đến 5 tuổi quá trình tư duy và suy nghĩ có nhiều thay đổi từ cảm giác, vận động đến tư duy tiền thao tác, tư duy tượng trưng. Thông qua đó các con có thể hiểu biết và giải thích được những sự vật xung quanh. Chính vì vậy, để cho bé tiếp xúc với khoa học sớm sẽ giúp thỏa mãn tính tò mò, những khúc mắc chưa có câu trả lời trong đầu bé. 

Phát triển tư duy và năng lực

Hoạt động khám phá khoa học đã trở thành một quá trình quan trọng để bé có thể tích cứ thăm dò, khám phá và tìm hiểu tự nhiên. Đó là cả một quá trình quan sát, phân loại, thử nghiệm, dự đoán… Đây là chiến lược quan trọng để giúp phát huy năng lực, tư duy của trẻ 5 tuổi. 

Trẻ ở độ tuổi thứ 5 luôn có tính tò mò, ham khám phá. (Ảnh: Sưu tầm Internet)

Khoa học cho bé 5 tuổi không chỉ giúp bổ trợ thêm nhiều kiến thức mới mà còn giúp con trực tiếp trải nghiệm, khám phá những gì bé quan tâm. Chính vì thế, những thí nghiệm khoa học cho bé sẽ giúp con phát triển năng lực trên nhiều khía cạnh. 

Trẻ 5 tuổi nên biết những gì về khoa học? 

Khoa học là sự bao quát rộng lớn của thế giới tự nhiên, có hàng triệu  triệu điều mà ngay đến cả những người lớn cũng không thể biết hết. Vậy nên, đối với bé 5 tuổi, cha mẹ cần quan sát, hướng dẫn bé học những khái niệm khoa học để cho bé tạo nên mối liên hệ với môi trường xung quanh. 

Sự liên kết 

Khoa học cho bé 5 tuổi được xây dựng đơn giản từ sự liên kết thông qua những ý tưởng liên quan. Trong quá trình các con học lắp ghép, mô hình để thiết kế các khối, tòa nhà. Tính chất thử nghiệm và sai, đúng cho các bé biết về những quan hệ, nguyên nhân để cho các khối có sự cân bằng hoặc khối sẽ đổ xuống.

Trẻ nên học về sự liên kết. (Ảnh: Sưu tầm Internet)

Phân biệt vật sống, không sống

Khoa học cho bé 5 tuổi cần thiết và quan trọng chính là dạy cho các con biết về vật sống và vật không sống. Đây là một trong những kiến thức cơ bản mà các con cần có để có tư duy về thế giới xung quanh. Những quan sát về sinh vật có con, có thể chuyển động, phát triển sẽ được trẻ tiếp thu và cảm nhận ở giai đoạn phát triển này. 

Hiểu về môi trường

Ba mẹ nên dạy cho các bé hiểu về môi trường xung quanh làm ảnh hưởng đến cuộc sống của chúng ta như thế nào. Chẳng hạn như “khi trời mưa, tôi cần áo mưa”; tránh xa những mối rủi ro như lửa, vật nóng, động vật nguy hiểm… Bên cạnh đó, những khái niệm về khoa học cũng sẽ được đơn giản hết mức để giải thích cho trẻ. 

Ba mẹ nên dạy cho các bé hiểu về môi trường xung quanh. (Ảnh: Sưu tầm Internet)

Ba mẹ cần lưu ý, nếu như ngôn ngữ giải thích không chính xác sẽ khiến chúng hiểu lầm, từ đó các khái niệm sẽ phát triển từ những lỗi đó. Ví dụ bạn có thể giải thích về hiện tượng mặt trời đã lặn thông qua “trái đất đã quay lưng với mặt trời”.

Kích thích trí tưởng tượng

Trẻ đang ở độ tuổi quan sát, suy nghĩ về thế giới xung quanh. Thực chất, những kiến thức khoa học cho bé 5 tuổi không cần quá giới hạn và ép buộc trong một khung nhất định. Hãy giải thích giúp các con bất kỳ điều gì mà chúng quan tâm, thắc mắc để kích hoạt trí tưởng tượng của con. 

Có thể, bé chưa thể học được hết những ngôn ngữ để giải thích những suy nghĩ của mình. Nhưng những gì bé tưởng tượng, hình dung trong đầu được xem là cuốn “từ điển” để bé có thể giải thích cho bạn bè bằng ngôn ngữ riêng của mình. 

Thế giới tự nhiên

Thế giới của chúng ta vô cùng rộng lớn, những kiến thức khoa học cho bé 5 tuổi phù hợp là những điều gần gũi với cuộc sống. Hãy cho các con biết về thế giới và các yếu tố trong môi trường tự nhiên như cây cối, đất đá và giải thích cho chúng sự khác biệt đối với những vật nhân tạo. 

Bên cạnh đó, có thể dạy cho các con hiểu về một số hiện tượng cơ bản trong tự nhiên như cầu vồng, mưa, ánh sáng, mặt trăng… Tuy nhiên, không cần giải thích quá chi tiết và đi sâu vào những thuật ngữ khó hiểu. Hãy giải thích một cách dễ hiểu và không đặt nặng vấn đề lý thuyết. Bạn cũng không nên bác bỏ những lý thuyết như chú Cuội, Hằng Nga… bởi đây là một phần tuổi thơ của các con. 

Có thể dạy cho các con hiểu về một số hiện tượng cơ bản trong tự nhiên. (Ảnh: Sưu tầm Internet)

Giải quyết vấn đề

Một trong những kiến thức về khoa học cho bé 5 tuổi chính là cách giải quyết vấn đề. Tuy nghe có vẻ “đao to búa lớn”, nhưng thực chất là giúp trẻ có thể tự giải quyết những khúc mắc đơn giản của mình. Trẻ ở độ tuổi này chủ yếu dựa vào những gì chúng nhìn thấy trước mắt và chưa có khả năng tư duy trừu tượng. 

Chúng cần nhiều kinh nghiệm hơn để rút ra được kiến thức trước khi tìm ra giải pháp cho vấn đề đó. Chẳng hạn như nếu bé không muốn cục đá của mình tan chảy nhanh, cần phải di chuyển nó ra khỏi ánh mặt trời, bởi trước đấy con đã thấy nó tan chảy dưới ánh nắng. 

Kiến thức về chu  kỳ

Kiến thức khoa học cho bé 5 tuổi không thể thiếu chính là sự thay đổi của một sự vật xảy ra thường xuyên theo chu kỳ. Chẳng hạn như vòng đời của một cái cây, sự thay đổi đó là khuôn mẫu đối với chúng. Trẻ em thông qua đó có thể xác định được vai trò của bản thân trong chu kỳ đó. Chẳng hạn như bé gieo hạt và chăm sóc để giúp cây lớn hơn, bé đã 5 tuổi và sẽ lớn hơn để bước vào độ tuổi tiểu học. 

Dạy bé kiến thức về chu kỳ như  vòng đời của một cái cây. (Ảnh: Sưu tầm Internet)

Trẻ em đang tỉ mỉ quan sát mọi thứ xung quanh và học cách “chụp”, “lưu” và “ghi chép” lại qua trí nhớ. Bổ sung những kiến thức khoa học cho bé 5 tuổi sẽ là cách hỗ trợ tốt nhất cho bé. Với những trải nghiệm đa dạng và cùng ba mẹ khám phá thế giới sẽ giúp bé có nền tảng kiến thức sâu rộng về thế giới đang sống. 

8+ thí nghiệm khoa học cho bé 5 tuổi ba mẹ có thể cùng con làm tại nhà

Thay vì những khái niệm khoa học khô khan, ba mẹ hãy bắt tay ngay vào làm những thí nghiệm để giúp bé hứng thú và yêu thích khoa học. Một số thí nghiệm khoa học cho bé 5 tuổi thú vị, đơn giản ngay tại nhà như sau

Thí nghiệm 1: Phân biệt trứng sống, trứng chín

Để giúp bé phân biệt được những quả trứng chín, trứng sống ba mẹ có thể thực hiện theo các bước:

  • Chuẩn bị: Một quả trứng sống, một quả trứng chín đã để nguội và bút màu.

  • Cách thực hiện: Dùng bút màu đánh số 1 và 2 trên 2 quả trứng, về cơ bản hai quả trứng có hình dáng, màu sắc và kích cỡ tương tự nhau. 

  • Dùng tay tác động lực vào từng quả trứng để cho chúng quay tại chỗ, quan sát sự khác biệt khi bạn chạm tay vào. 

  • Dựng từng đầu nhọn của trứng lên và dùng tay quay để giúp nó chuyển động như con quay. Bạn và con sẽ thấy một quả trứng (giả dụ là số 1) quay rất nhanh, còn một quả quay (số 2) khó khăn và gần như đổ xuống ngay lập tức. 

Từ thí nghiệm đơn giản trên có thể kết luận được số 1 là trứng chín còn số 2 là trứng sống, hãy đập vỡ từng quả để kiếm chứng. Nguyên nhân là do trứng chính là vật thể rắn, đặc, trọng tâm giữ nguyên, khi chạm tay vào sẽ dừng lại ngay. Trong khi đó, trứng sống có chất lỏng bên trong nên trọng tâm không ổn định, khó quay hơn và khi chạm tay, khối chất lỏng theo quán tính chuyển động một lúc mới dừng lại. 

Thí nghiệm 2: Trứng nổi và trứng chìm

Để thực hiện thí nghiệm khoa học cho bé 5 tuổi này cần chuẩn bị 2 quả trứng, 2 ly nước và một ít muối. 

Cách thực hiện:

  • Cốc số 1 đổ nước tinh khiết bình thường vào, cốc số 2 bổ sung nước nóng và cho thêm 4-5 thìa muối và khuấy để muối tan hoàn toàn. 

  • Thả lần lượt 2 quả trứng vào hai cốc trên và quan sát hiện tượng xảy ra. Các con sẽ thấy cốc thứ nhất, trứng nhanh chóng chìm xuống đáy còn cốc số 2 trứng sẽ nổi lên. 

Thí nghiệm trứng nổi, trứng chìm. (Ảnh: Sưu tầm Internet)

Nguyên nhân là do cốc số 1 có mật độ phân tử vỏ trứng lớn hơn so với nước tinh khiết nên nhanh chóng chìm xuống. Còn cốc số 2 nổi do mật độ phân tử nước muối cao hơn vỏ trứng. Phân tử muối sẽ nâng đỡ quả trứng nên nó không thể chìm xuống đáy được. Giải thích đơn giản hơn là do nước muối đậm đặc, đã tạo thành “đệm đỡ” cho quả trứng nổi lên. 

Thí nghiệm 3: Que diêm không có bóng

Để thực hiện thí nghiệm khoa học cho bé 5 tuổi, bạn chỉ cần chuẩn bị một que diêm cùng với một chiếc đèn pin. Các bước thực hiện:

  • Trong căn phòng tối, ba mẹ hãy cùng bé đốt cháy que diêm rồi giơ lên cao, giữ khoảng cách với bức tường khoảng 20-30cm. 

  • Sau đó, yêu cầu trẻ dùng đèn pin rồi chiếu vào que diêm đang cháy. Điều kỳ diệu sẽ xảy ra khi bức tường chỉ in hình que diêm, bàn tay người cầm mà không có bóng của ngọn lửa. 

Thí nghiệm khoa học về que diêm không có bóng. (Ảnh: Sưu tầm Internet)

Nguyên nhân là lửa không cản ánh sáng nên ánh sáng có thể đi xuyên qua đồng thời nó cũng là nguồn sáng nên không hấp thụ thêm ánh sáng. Rất có thể, nếu như bé say mê với thí nghiệm này sẽ giúp trẻ có trí tưởng tượng phong phú và trở thành nghệ sĩ sắp đặt ánh sáng trong tương lai.

Thí nghiệm 4: Bịch nước ma thuật

Bạn chuẩn bị một bịch nước đựng trong túi nilon lớn cùng những cây bút chì được vuốt nhọn. Cách thực hiện như sau:

  • Cho nước vào túi nilon rồi buộc thật chặt lại. 

  • Dùng bút chì đâm thủng bịch nước từ bên này xuyên qua bên kia, lần lượt hết cây bút này đến cây bút khác. Ba mẹ sẽ cảm thấy ngạc nhiên khi bịch nước bên trong không hề chảy ra hay rò rỉ ra bên ngoài.  

Hãy giải thích cho các con hiểu rằng, những “bạn” phân tử nước đang “nắm tay nhau”, do vậy cần có khoảng trống đủ lớn để cho tất cả các “bạn ấy” đi ra ngoài. Trong thí nghiệm này, cây bút chì hoàn toàn không được rút ra nên không đủ “đường đi” cho nước chảy ra ngoài. 

Thí nghiệm 5: Đổi màu lá cải thảo

Chuẩn bị 4 lá cải thảo trắng, tươi cùng 4 cốc thủy tinh cao, 4 phẩm màu theo ý thích. Cách thực hiện thí nghiệm khoa học cho bé 5 tuổi như sau:

  • Đổ 4 màu tùy thích lần lượt vào 4 cốc thủy tinh tương ứng, hòa tan hoàn toàn.

  • Nhúng lần lượt chân lá cải thảo vào những cốc màu rồi để qua đêm. Sáng hôm sau khi thức dậy, bé sẽ thấy ngạc nhiên khi thấy cả 4 lá cải thảo đã đổi màu giống như được ai đó nhuộm màu giống với màu trong cốc.  

Thí nghiệm đổi màu lá cây. (Ảnh: Sưu tầm Internet)

Nguyên nhân là do phần gốc lá sẽ hút nước và thức ăn để cung cấp cho lá. Khi những chân vào cốc sẽ dẫn đến hiệu ứng mao mạch, thẩm thấu nước được pha trộn dẫn đến sự đổi màu. Trò chơi này có thể áp dụng cho những vật liệu dễ thẩm thấu, mẹ có thể gợi ý bé chơi cùng những bông hoa. Thí nghiệm này sẽ giúp cho bé hiểu hơn về thế giới tự nhiên, sự phát triển của thực vật. 

Xem thêm: 12+ Cách dạy trẻ 5 tuổi học chữ số đơn giản, ba mẹ áp dụng ngay!

Thí nghiệm 6: Mảnh giấy sắc màu

Chuẩn bị 1 tô nước lớn, khăn giấy được cắt thành mảnh dài và bộ bút lông màu có nhiều màu sắc khác nhau. Cách thực hiện:

  • Dùng bút lông tô những màu tại phần đầu của những đoạn giấy đã cắt.

  • Nhúng lần lượt những mảnh khăn giấy sao cho ngập phần đã tô màu. Nước sẽ làm lan những vệt màu từ mảnh khăn giấy và tạo nên những vệt màu thú vị. 

Một điều thú vị là những phân tử nước sẽ kế hợp với những phân tử màu khác nhau, sẽ tạo ra những “sắc ký” muôn hình vạn trạng với những màu sắc không giống nhau. Chẳng hạn như, vệt màu tím sẽ tạo nên những dải màu xanh lam, đỏ… Trẻ sẽ vô cùng thích thú, cha mẹ đừng quên giải thích cho các bé hiểu. 

Thí nghiệm 7: Quả bóng kỳ diệu

Thí nghiệm khoa học cho bé 5 tuổi tiếp theo là thực hiện đốt bóng trên ngọn nến, cần chuẩn bị 2 quả bóng, nến, diêm và nước. Cách thực hiện:

  • Thổi quả bóng căng lên, sau đó thêm nước vào rồi buộc lại. 

  • Đốt nến trong phòng kín gió rồi để quả bóng lên phía trên ngọn nến. Điều kỳ diện là bóng không nổ khi gặp nhiệt.

Thí nghiệm quả bóng kỳ diệu. (Ảnh: Sưu tầm Internet)

Nguyên nhân là do bóng có chứa nước nên nó đã hấp thụ nhiệt độ nên không gây ra hiện tượng nổ. Bạn có thể giải thích cho bé là “bạn nước” đã “giúp đỡ” bóng chống lại lửa bằng cách thu nhiệt độ. 

Thí nghiệm 8: Tờ giấy ma thuật

Khoa học cho bé 5 tuổi sẽ rất thú vị nếu có thí nghiệm về tờ giấy không thấm nước. Mẹ chuẩn bị sáp màu, nước cùng với một tờ giấy và thực hiện như sau:

  • Tô kín sáp màu lên toàn bộ tờ giấy.

  • Đổ nước lên tờ giấy, quan sát sẽ thấy giấy không bị thấm nước hay bị ướt.

Thí nghiệm tờ giấy ma thuật. (Ảnh: Sưu tầm Internet)

Bởi trong sáp màu có dầu nên nó sẽ giúp tạo nên “lớp áo” chống thấm cho giấy. Từ thí nghiệm này, các con có thể rút ra nhiều bài học như nếu không có áo mưa các con sẽ bị ướt. Tuy thí nghiệm khoa học cho bé 5 tuổi đơn giản nhưng sẽ giúp kích thích trí não của con trẻ. 

Làm sao để con yêu thích khoa học và tìm hiểu thế giới xung quanh? 

Khoa học không phải là những điều xa lạ, thực ra nó rất thân thuộc và gần gũi với đời sống hàng ngày, Cha mẹ hãy giúp các bé hứng thú với những môn khoa học để bé có thể làm quen và tìm thấy được sự hứng thú trong đó bằng cách:

Không từ chối trả lời

Bé ở giai đoạn 5 tuổi bắt đầu nhận thức về thế giới và có vô vàn điều các con không biết và cần lời giải đáp. Các lĩnh vực câu hỏi vô cùng đa dạng như tại sao trời mưa, tại sao ông trăng lại ở trên trời, sao gà lại ăn cái này, chó lại ăn cái kia… và nhiều câu hỏi “trời ơi đất hỡi” khác. Tuy nhiên, nhiều cha mẹ lại cảm thấy phiền phức khi bé hỏi, chỉ trả lời qua loa hoặc quát mắng. 

Hãy cố gắng trả lời theo hướng đơn giản cho con. (Ảnh: Sưu tầm Internet)

Đây là điều sai lầm, bởi tri thức để lại dấu ấn nhất định trong bé, không nên để con nhụt chí và sợ hãi những câu hỏi. Hãy cố gắng trả lời theo hướng đơn giản, nếu quá bận rộn hãy “ghi nợ” với con và trả lời khi rảnh. 

Cho trẻ tiếp xúc cận hơn với thế giới

Bé 5 tuổi luôn tò mò về thế giới nên các em đã có nhu cầu lớn về nhận thức thế giới. Cha mẹ hãy để trẻ tự do khám phá thế giới, thường xuyên đưa con đến công viên, khu bảo tồn. Nâng cao kiến thức khoa học cho bé 5 tuổi chính là để bé vận động suy nghĩ, có dấu ấn sâu hơn và ba mẹ sẽ là giáo viên hướng dẫn cho con. 

Kể về những tấm gương

Không hề thiếu những câu chuyện thú vị về các phát minh vĩ đại, các nhà khoa học lừng danh. Họ cũng bắt đầu đam mê của mình khi là những cô cậu bé. Hãy tìm những mẩu chuyện lý thú về chủ đề này để kể cho trẻ nghe.  

Hãy tìm những mẩu chuyện lý thú về chủ đề này để kể cho trẻ. (Ảnh: Sưu tầm Internet)

Những “trợ thủ” cho bé

Cha mẹ có thể mua những cuốn sách về khoa học, đồ chơi có liên quan đến khoa học. Những cuốn sách, đồ chơi lắp ghép sẽ khiến bé hứng thú để minh họa cho bé về thế giới tự nhiên. Hình ảnh hấp dẫn, thú vị trong sách sẽ kích thích sự tò mò và giúp cho bé có niềm yêu thích và hào hứng với khoa học. 

Sử dụng những ứng dụng học tập thú vị không chỉ giúp cho bé thích thú với khoa học mà còn phát huy tiềm năng ngôn ngữ ở các bé. Monkey tự hào mang đến cho bậc phụ huynh và bé yêu chương trình học Monkey JuniorMonkey Stories. Tất cả thế giới khoa học được “thu nhỏ” bên trong những ứng dụng này. App được trang bị những video, hình ảnh minh họa, kích thích sự tò mò của trẻ. 

Tất cả thế giới khoa học được “thu nhỏ” bên trong những ứng dụng của Monkey. (Ảnh: Monkey)

Có rất nhiều nội dung liên quan đến chủ đề khoa học, video sống động minh họa trên nền tảng tiếng Anh để giúp bé học song song hai kiến thức cùng lúc. Thông qua những câu chuyện kể khoa học đầy lý thú, bé sẽ vô cùng hào hứng tò mò và yêu thích bộ môn khoa học hơn.  

Như vậy, Monkey đã tổng hợp cho mẹ và bé những thí nghiệm khoa học cho bé 5 tuổi đầy thú vị. Ba mẹ hãy tải app dùng thử ngay TẠI ĐÂY để cùng bé trải nghiệm nhé! Monkey tự hào ươm mầm cho những nhà khoa học tương lai. 

Đào Vân
Đào Vân

Tôi là Đào Vân, biên tập viên có hơn 4 năm kinh nghiệm viết bài nhiều lĩnh vực như giáo dục, sức khỏe, công nghệ...

Bài viết liên quan

Bạn đang quan tâm đến các kiến thức nuôi dạy con đúng cách và hiệu quả?

Nhận tư vấn Monkey