Suy dinh dưỡng ở người trưởng thành: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị
Dinh dưỡng gia đình

Suy dinh dưỡng ở người trưởng thành: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Đào Vân
Đào Vân

24/08/20223 phút đọc

Mục lục bài viết

Suy dinh dưỡng ở người trưởng thành gây nhiều hệ lụy, không chỉ làm cơ thể mệt mỏi, thiếu sức sống mà còn khiến suy giảm chức năng hệ miễn dịch gây nhiều bệnh lý nguy hiểm… Hiểu đúng về tình trạng suy dinh dưỡng này sẽ giúp bạn có hướng điều chỉnh lối sống, ăn uống phù hợp, giúp cơ thể khỏe mạnh, tràn đầy sức sống.

Suy dinh dưỡng ở người trưởng thành là gì?

Suy dinh dưỡng ở người trưởng thành là tình trạng chế độ ăn uống không cung cấp đủ chất dinh dưỡng hoặc không đáp ứng cân bằng các nhóm chất dinh dưỡng để có sức khỏe tối ưu. Điều này có thể xảy ra khi bạn thiếu dinh dưỡng (cơ thể không nhận đủ các nhóm chất dinh dưỡng cần thiết hoặc thừa dinh dưỡng (tiêu thụ quá nhiều một chất chất dinh dưỡng trong khi các chất dinh dưỡng khác không được đáp ứng).

Tìm hiểu suy dinh dưỡng ở người trưởng thành. (Ảnh: Sưu tầm Internet)

Người trưởng thành bị suy dinh dưỡng thường bị thiếu vitamin và khoáng chất, đặc biệt là sắt, vitamin A, vitamin C, kẽm hay I - ốt. Trong khi đó những người suy dinh dưỡng dạng thừa dinh dưỡng thường tiêu thụ quá nhiều thực phẩm có hàm lượng calo và chất béo cao nhưng lại ít các chất dinh dưỡng thiết yếu khác.

Nguyên nhân phổ biến gây suy dinh dưỡng ở người trưởng thành

Có rất nhiều nguyên nhân gây suy dinh dưỡng ở người trưởng thành. Nó có thể là nguyên nhân khách quan đến từ bữa ăn nghèo nàn không đáp ứng đủ chất dinh dưỡng cho cơ thể hay nguyên nhân chủ quan do cơ thể bạn hấp thụ kém chất dinh dưỡng, tinh thần không ổn định. Dưới đây là một vài nguyên nhân suy dinh dưỡng ở người trưởng thành thường gặp nhất:

Bữa ăn không đảm bảo dinh dưỡng gây suy dinh dưỡng. (Ảnh: Sưu tầm Internet)

  • Bữa ăn nghèo nàn, không đủ chất: Đây là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây suy dinh dưỡng ở người trưởng thành. Thực phẩm là nguồn cung cấp chính các nhóm chất dinh dưỡng cần thiết, cung cấp năng lượng để cơ thể hoạt động. Khi dinh dưỡng bữa ăn không được đáp ứng (thiếu hoặc không đa dạng) đồng nghĩa với cơ thể bị thiếu chất, dẫn tới suy dinh dưỡng.  

  • Khả năng hấp thụ kém do bệnh lý tiêu hóa: Các bệnh liên quan đến đường tiêu hóa, điển hình như dạ dày ảnh hưởng rất nhiều đến khả năng hấp thụ chất dinh dưỡng của cơ thể. Những người bệnh này thường bài tiết dịch vị kém, dễ bị chướng hơi, đầy bụng, giảm cảm giác thèm ăn, hấp thụ chất dinh dưỡng kém, lâu dần dẫn đến suy dinh dưỡng.

  • Sức khỏe tâm thần không ổn định: Thiếu dinh dưỡng hoặc suy dinh dưỡng hay gặp ở những người phiền muộn, lo âu, sa sút trí tuệ, tâm thần phân liệt…Tâm thần không tốt khiến người bệnh không có hứng thú với ăn uống, ăn không ngon miệng dẫn tới suy dinh dưỡng.

  • Nghiện rượu: Uống quá nhiều rượu dễ gây viêm dạ dày, lâu dài gây tổn thương cho tuyến tụy ảnh hưởng đến việc tiêu hóa thức ăn, hấp thụ vitamin, sản xuất hoóc môn trao đổi chất… Bên cạnh đó, rượu cũng có chứa calo nên người uống thường không cảm thấy đói sau khi uống nên cơ thể không ăn đủ những thức ăn lành mạnh để cung cấp các chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể.

Người trưởng thành suy dinh dưỡng có triệu chứng gì?

Các triệu chứng suy dinh dưỡng ở người trưởng thành có thể thay đổi, phụ thuộc vào nguyên nhân, loại suy dinh dưỡng (thiếu dinh dưỡng hay thừa dinh dưỡng) cũng như mức độ bệnh.

Dấu hiệu suy dinh dưỡng ở người trưởng thành. (Ảnh: Sưu tầm Internet)

Những người trưởng thành suy dinh dưỡng nhẹ có thể gặp một số triệu chứng như:

  • Cơ thể cảm thấy mệt mỏi, uể oải và không muốn vận động.  

  • Vết thương lâu lành hơn so với những người khỏe mạnh.  

  • Lớp mỡ dưới da teo dần, da không còn đàn hồi, săn chắc.

  • Cơ thể dễ bị mắc các bệnh nhiễm trùng do sức đề kháng bị suy giảm.

  • Giảm nhu cầu tình dục, khả năng sinh sản kém…

Suy dinh dưỡng ở người trưởng thành thể nặng có thể khiến:  

  • Da nhợt nhạt, xanh xao.

  • Mặt gầy guộc, lớp mỡ dưới da gần như biến mất.

  • Móng và tóc khô, dễ gãy rụng do thiếu hụt protein.

  • Có biểu hiện suy tim, suy gan suy hô hấp do tình trạng thiếu năng lượng liên tục trong một thời gian dài.

  • Người bệnh có thể tử vong nếu nhịn đói liên tục 8-12 ngày.

Chẩn đoán suy dinh dưỡng ở người trưởng thành như thế nào?

Để chẩn đoán suy dinh dưỡng ở người trưởng thành bác sĩ thường kết hợp nhiều xét nghiệm khác nhau để xác định chính xác nguyên nhân gây bệnh. Một số xét nghiệm có thể được chỉ định để xác định tình trạng suy dinh dưỡng này là:

Xét nghiệm máu tổng quát. (Ảnh: Sưu tầm Internet)

  • Xét nghiệm máu tổng quát, kiểm tra hàm lượng sắt hoặc vitamin.

  • Xét nghiệm prealbumin để đo nồng độ prealbumin – loại protein được sản xuất từ tế bào gan thường bị ảnh hưởng bởi người bệnh suy dinh dưỡng.

  • Xét nghiệm albumin phát hiện bệnh lý liên quan đến gan hay thận…

Tình trạng suy dinh dưỡng ở người trưởng thành được kết luận dựa trên chỉ số BMI (khối lượng cơ thể) theo thang điểm phân loại từ tổ chức Y tế thế giới (WHO). Theo đó, nếu chỉ số BMI trong khoảng từ 17-<18.5 được xác định là gầy độ 1; chỉ số BMI trong khoảng 16-16.99 được xác định là gầy độ 2 và nếu BMI nhỏ hơn 16 được xác định là gầy độ 3.

Xem thêm: 

Điều trị suy dinh dưỡng ở người trưởng thành như thế nào?

Điều trị suy dinh dưỡng ở người trưởng thành cần xác định đúng nguyên nhân gây bệnh để có phương án điều trị đúng đắn. Một số phương pháp điều trị suy dinh dưỡng ở người trưởng thành phổ biến là:

Đa dạng chế độ ăn uống rất quan trọng. (Ảnh: Sưu tầm Internet)

  • Thay đổi chế độ ăn uống, sinh hoạt: Sau thăm khám, chuyên gia dinh dưỡng sẽ đưa ra lời khuyên về những loại thực phẩm tốt cho sức khỏe, giúp bổ sung những chất dinh dưỡng cơ thể đang thiếu hụt như vitamin, khoáng chất, protein, chất béo, carbohydrate… Nếu cơ thể khó hấp thụ một số chất dinh dưỡng qua thực phẩm, bác sĩ có thể xem xét cho bạn sử dụng viên uống bổ sung…

  • Điều trị với bác sĩ: Người bị suy dinh dưỡng nặng không thể ăn nhai bằng đường miệng cần đến sự chăm sóc y tế và giám sát chặt chẽ từ bác sĩ. Họ có thể được chỉ định nuôi ăn bằng ống sonde dạ dày đặt qua miệng hoặc mũi hay nuôi ăn bằng đường tĩnh mạch. Trường hợp này người bệnh cũng cần phải được kiểm tra cân nặng cùng các chỉ số khác để đánh giá hiệu quả và thay đổi hướng điều trị nếu cần.

Cách phòng ngừa suy dinh dưỡng ở người trưởng thành bạn nên biết

Suy dinh dưỡng ở người trưởng thành dẫn đến nhiều hệ lụy. Bởi vậy, hiểu rõ về tình trạng này để có phương án phòng ngừa hợp lý là điều bạn nên biết. Phòng ngừa suy dinh dưỡng ở người trưởng thành, bạn nên chú ý:

Xây dựng chế độ dinh dưỡng hợp lý là cách tốt nhất để phòng ngừa suy dinh dưỡng. (Ảnh: Sưu tầm Internet)

  • Xây dựng chế độ dinh dưỡng hợp lý: Bữa ăn cần đáp ứng đủ nhu cầu dinh dưỡng hàng ngày của cơ thể, đa dạng các thực phẩm ăn uống hàng ngày bao gồm các thực phẩm có nguồn gốc từ thực vật, động vật, các loại hạt, quả hạch…

  • Tăng cường bữa ăn nhẹ lành mạnh trong ngày: Nếu bị thiếu dinh dưỡng, bạn đừng quên bổ sung những bữa ăn phụ với một cốc sinh tố, hoa quả tươi, lát bánh mì hay cốc sữa nhỏ… để cung cấp thêm chất dinh dưỡng cho cơ thể nhé.

  • Tích cực vận động, luyện tập thể dục đều đặn: Đi bộ, chạy bộ, đạp xe, chơi cầu lông… là những hoạt động kích thích ăn uống ngon miệng, tăng cường cơ bắp và xương.

  • Giữ tinh thần thoải mái: Tâm trạng lo âu, căng thẳng khiến bạn chán ăn, mệt mỏi lâu dần sẽ dẫn đến suy sụp, suy dinh dưỡng. Cố gắng duy trì một tinh thần thoải mái sẽ kích thích cảm giác thèm ăn của bạn nhiều hơn.

  • Điều trị bệnh lý tiêu hóa nếu có: Các bệnh lý dạ dày và tiêu hóa như bệnh crohn (viêm ruột xuyên thành mãn tính), viêm loét đại tràng, không dung nạp gluten (bệnh bệnh celiac), nôn mửa hay tiêu chảy dai dẳng đều ảnh hưởng đến quá trình ăn uống và hấp thụ chất dinh dưỡng. Điều trị dứt điểm các bệnh lý này sẽ giúp bạn cải thiện tình hình, tránh nguy cơ thiếu chất.

Suy dinh dưỡng ở người trưởng thành dẫn đến nhiều hệ lụy cho sức khỏe. Bởi vậy, bạn hãy chủ động phòng tránh bằng cách ăn uống đủ chất, xây dựng lối sống khoa học và thăm khám định kỳ để phát hiện những bất thường sức khỏe sớm nếu có. Tiếp tục truy cập website Monkey.edu.vn để đọc thêm nhiều bài chia sẻ hữu ích về dinh dưỡng cùng nhiều chủ đề khác như mang thai, sau khi sinh, nuôi dạy con, giáo dục… bạn nhé!

Malnutrition: What you need to know - Ngày truy cập: 24/8/2022

https://www.medicalnewstoday.com/articles/179316

What to Know About Malnutrition in Older Adults - Ngày truy cập: 24/8/2022

https://www.webmd.com/healthy-aging/what-to-know-about-malnutrition-in-older-adults

Đào Vân
Đào Vân

Tôi là Đào Vân, biên tập viên có hơn 4 năm kinh nghiệm viết bài nhiều lĩnh vực như giáo dục, sức khỏe, công nghệ...

Bài viết liên quan

Bạn đang quan tâm đến các kiến thức nuôi dạy con đúng cách và hiệu quả?

Nhận tư vấn Monkey