Từ đơn là gì? Khái niệm, ví dụ & cách phân biệt từ đơn - từ phức
Học tiếng việt

Từ đơn là gì? Khái niệm, ví dụ & cách phân biệt từ đơn - từ phức

Ngân Hà
Ngân Hà

18/01/20243 phút đọc

Mục lục bài viết

Từ đơn là nền tảng cơ bản của tiếng Việt, đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành nên các từ phức và câu hoàn chỉnh. Hiểu rõ về từ đơn là gì, đặc điểm, phân loại và cách phân biệt từ đơn và từ phức sẽ giúp bạn biết cách sử dụng ngôn ngữ hiệu quả và chính xác hơn. Xem ngay!

Monkey Math
Monkey Junior
Tiếng Anh cho mọi trẻ em
Giá chỉ từ
699.000 VNĐ
1199.000 VNĐ
discount
Save
40%
Xem đặc điểm nổi bật
Đặc điểm nổi bật
  • Khởi đầu tốt nhất cho con bắt đầu học tiếng Anh. Con học càng sớm càng có lợi thế.
  • Tích lũy 1000+ từ vựng mỗi năm và 6000 mẫu câu tiếng Anh trước 10 tuổi.
  • Linh hoạt sử dụng trên nhiều thiết bị.
Monkey Math
Monkey Stories
Giỏi tiếng anh trước tuổi lên 10
Giá chỉ từ
699.000 VNĐ
1199.000 VNĐ
discount
Save
40%
Xem đặc điểm nổi bật
Đặc điểm nổi bật
  • Thành thạo các kỹ năng tiếng Anh ngay trước 10 tuổi với hơn 1000 đầu truyện, hơn 100 bài học, 300+ sách nói. Nội dung thêm mới mỗi tuần.
  • Hơn 1.000 đầu truyện, hơn 300 bài học, gần 300 sách nói - thêm mới mỗi tuần.
  • Phát âm chuẩn ngay từ đầu nhờ Monkey Phonics - giúp đánh vần tiếng Anh dễ như tiếng Việt.
Monkey Math
Monkey Math
Học toán
Giá chỉ từ
499.000 VNĐ
832.000 VNĐ
discount
Save
40%
Xem đặc điểm nổi bật
Đặc điểm nổi bật
  • Tự tin nắm vững môn toán theo Chương trình GDPT mới.
  • Bổ trợ kĩ năng tiếng Anh bên cạnh Toán.
  • Tạo nhiều hồ sơ để cùng học trên 1 tài khoản duy nhất, đồng bộ tiến độ học trên tất cả các thiết bị.
Monkey Math
VMonkey
Học tiếng việt
Giá chỉ từ
399.000 VNĐ
665.000 VNĐ
discount
Save
40%
Xem đặc điểm nổi bật
Đặc điểm nổi bật
  • Đánh vần chuẩn nhờ học phần Học Vần - cập nhật theo chương trình mới nhất của Bộ GD&ĐT.
  • Đọc - hiểu, chính tả tiếng Việt dễ dàng và nhẹ nhàng hơn ngay tại nhà.
  • Bồi dưỡng trí tuệ cảm xúc (EQ) nhờ hơn 450 câu chuyện thuộc 11 chủ đề, nhiều thể loại truyện.

Từ đơn là gì?

Từ đơn là gì? Từ đơn là loại từ được cấu tạo bởi một tiếng, có nghĩa đầy đủ không thể phân chia thành các tiếng nhỏ hơn có nghĩa. Ví dụ: con, mèo, cây, nhà, sách, vở,...

Đặc điểm của từ đơn:

  • Có một tiếng: Từ đơn chỉ bao gồm một tiếng duy nhất, không thể chia thành các tiếng nhỏ hơn có nghĩa.

  • Có nghĩa đầy đủ: Mỗi từ đơn đều mang một nghĩa cụ thể, thể hiện một khái niệm, sự vật, hiện tượng, trạng thái,... độc lập.

  • Có thể đứng độc lập: Từ đơn có thể tự mình đảm nhiệm chức năng ngữ pháp trong câu, không cần kết hợp với các từ khác để tạo nghĩa.

Từ đơn. (Ảnh: Sưu tầm Internet)

Nhìn chung, từ đơn là loại từ quan trọng trong tiếng Việt, là thành phần cơ bản để cấu tạo nên từ phức và góp phần tạo nên sự phong phú cho tiếng Việt. Vậy, trong một câu hoàn chỉnh, tác dụng của từ đơn là gì? Cùng Monkey tìm hiểu ngay sau đây!

Tác dụng của từ đơn trong câu

Sau khi hiểu rõ về từ đơn nghĩa là gì trong tiếng Việt, thì nhiều người đặt ra câu hỏi về “Tác dụng thật sự của từ đơn trong một câu văn hoàn chỉnh là gì?”. Nhìn chung, từ đơn đóng vai trò quan trọng trong việc cấu tạo câu và biểu đạt ý nghĩa. Một số tác dụng chính có thể kể đến như:

  • Gọi tên sự vật, hiện tượng, trạng thái, đặc điểm: Từ đơn giúp xác định và phân biệt các đối tượng trong câu một cách rõ ràng, súc tích. Ví dụ:

    • Danh từ: "con mèo", "bông hoa", "cái bút"

    • Động từ: "chạy", "nhảy", "ăn"

    • Tính từ: "đẹp", "to", "nhỏ"

    • Trạng từ: "nhanh", "chậm", "hôm nay"

  • Gây ấn tượng, gợi hình ảnh: Với sự ngắn gọn, súc tích, từ đơn có khả năng tạo ấn tượng mạnh mẽ, gợi hình ảnh sinh động cho người đọc/người nghe. Ví dụ: "Trên trời con én nhỏ - Bay về cái tổ xinh" (Xuân Diệu).

  • Tạo nhịp điệu cho câu: Sự kết hợp hài hòa giữa các từ đơn có thể tạo ra nhịp điệu cho câu, giúp cho câu văn trở nên uyển chuyển, du dương. Ví dụ: "Tiếng gà trên ốc xa xa - Tiếng vỗ cánh gà bay về" (Hồ Xuân Hương).

  • Góp phần biểu đạt ý nghĩa: Từ đơn là thành phần cơ bản để cấu tạo nên từ phức, cụm từ, câu văn. Do đó, từ đơn đóng vai trò quan trọng trong việc biểu đạt ý nghĩa của câu.

  • Làm phong phú thêm ngôn ngữ: Với số lượng đa dạng, từ đơn góp phần làm phong phú thêm vốn từ vựng của tiếng Việt, giúp cho việc biểu đạt ý tưởng trở nên đa dạng và phong phú hơn.

Từ đơn tuy có cấu tạo đơn giản nhưng lại đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành và biểu đạt ý nghĩa của câu. Việc sử dụng linh hoạt và hiệu quả các từ đơn sẽ giúp cho câu văn trở nên súc tích, ấn tượng và giàu sức gợi tả.

Tác dụng của từ đơn trong câu. (Ảnh: Sưu tầm Internet)

Các loại từ đơn trong Tiếng Việt

Các loại từ đơn là gì? Trong tiếng Việt, từ đơn được chia thành hai loại chính, bao gồm: Từ đơn âm tiết và từ đa âm tiết. Cụ thể như sau:

Từ đơn âm tiết

Từ đơn âm tiết là loại từ đơn chỉ có một âm tiết. Âm tiết là một đơn vị âm thanh trong ngôn ngữ, bao gồm một nguyên âm và có thể có hoặc không có phụ âm đi kèm.

Ví dụ:

  • Danh từ: con, mẹ, cha, cây, bông, hoa,...

  • Động từ: đi, đứng, ăn, ngủ,...

  • Tính từ: đẹp, to, nhỏ,...

  • Trạng từ: nhanh, chậm, hôm nay,...

Lưu ý rằng, một số từ đơn âm tiết có thể có nhiều nghĩa. Ví dụ: "con" có thể có nghĩa là con người, con vật, con đẻ,...

Tóm lại, từ đơn âm tiết là loại từ quan trọng trong tiếng Việt, là thành phần cơ bản để cấu tạo nên từ phức và góp phần tạo nên sự phong phú cho tiếng Việt.

Các kiểu từ trong Tiếng Việt. (Ảnh: Sưu tầm Internet)

Từ đa âm tiết

Từ đa âm tiết là loại từ đơn được cấu tạo bởi hai hoặc nhiều âm tiết. Âm tiết là một đơn vị âm thanh trong ngôn ngữ, bao gồm một nguyên âm và có thể có hoặc không có phụ âm đi kèm. Đối lập với từ đơn đơn âm tiết, từ đơn đa âm tiết có cấu tạo phức tạp hơn, với nhiều âm tiết kết hợp lại để tạo thành một nghĩa hoàn chỉnh.

Ví dụ: Bồ kết, chôm chôm,...

Ngoài ra, một số từ ngữ nước ngoài khi phiên âm sang tiếng Việt có thể được xem là từ đơn đa âm tiết và có thêm dấu - để ngăn cách giữa các âm tiết. Ví dụ: Ti-vi, Ca-fe, Ma-rốc, In-tơ-nét,...

Từ đơn đa âm tiết là loại từ quan trọng trong tiếng Việt, góp phần tạo nên sự phong phú cho tiếng Việt. Tuy nhiên, trong chương trình Tiểu học, các em học sinh chỉ được học về từ đơn âm tiết, nên những từ có 2 âm tiết trở lên sẽ tạm thời được xếp vào từ ghép hoặc từ láy.

Cách phân biệt từ đơn và từ phức

Bảng so sánh dưới đây sẽ giúp phân biệt từ đơn và từ phức dựa trên các đặc điểm cơ bản như số lượng tiếng, cấu tạo và nghĩa.

Đặc điểm

Từ đơn

Từ phức

Số lượng tiếng

1 tiếng

2 tiếng trở lên

Cấu tạo

Không phân chia thành tiếng nhỏ hơn

Có thể phân chia thành các tiếng nhỏ hơn

Nghĩa

Có nghĩa cụ thể

Nghĩa được hình thành từ các tiếng ghép lại

Ví dụ

Con, mẹ, cha, cây, hoa

Con người, mẹ già, nhà cửa, sách vở

Lưu ý:

  • Một số từ mượn có thể có nhiều hơn 1 tiếng nhưng vẫn được coi là từ đơn (ví dụ: ti-vi, ra-đi-ô).

  • Một số từ đơn có thể được dùng như từ phức (ví dụ: "cái" trong "cái bút").

Ngoài ra, ta có thể phân biệt từ đơn và từ phức bằng cách:

  • Thêm phụ tố: Từ đơn thường không thể thêm phụ tố, trong khi từ phức có thể thêm phụ tố vào một hoặc nhiều tiếng. 

  • Phân tích nghĩa: Từ đơn có nghĩa cụ thể, trong khi từ phức có nghĩa được hình thành từ các tiếng ghép lại.

Hy vọng những thông tin trên giúp bạn phân biệt được từ đơn và từ phức một cách chính xác.

Xem thêm:

  1. VMonkey - Ứng dụng giúp xây dựng nền tảng tiếng Việt vững chắc cho trẻ
  2. Bổ ngữ là gì? Hướng dẫn cách xác định thành phần bổ ngữ trong câu

Bài tập vận dụng về từ đơn trong tiếng Việt (có đáp án)

Bài tập 1: Tìm các từ đơn trong đoạn văn sau:

"Mùa xuân đến rồi. Trên cành cây, những mầm non xanh biếc đang nhú lên. Khung cảnh thiên nhiên như bừng tỉnh sau một mùa đông dài lạnh giá. Những bông hoa khoe sắc thắm, những chú chim hót líu lo. Tất cả như chào đón một mùa xuân mới đầy sức sống."

Đáp án:

Mùa, xuân, đến, rồi, trên, cành, cây, mầm, non, xanh, biếc, nhú, lên, khung cảnh, thiên nhiên, bừng, tỉnh, sau, mùa, đông, dài, lạnh, giá, bông, hoa, khoe, sắc, thắm, chú, chim, hót, líu, lo, tất cả, chào đón, mới, đầy, sức, sống.

Bài tập 2: Đặt câu với các từ đơn sau: Đường, Cánh đồng, Nhà, Hoa, Cánh chim.

Đáp án:

  1. Con đường làng uốn lượn quanh co, dẫn lối ta đến những cánh đồng lúa xanh mướt.

  2. Cánh đồng lúa chín vàng óng ả trải dài tít tắp, như một tấm thảm khổng lồ.

  3. Ngôi nhà nhỏ nằm bình yên bên bờ sông, với mái ngói đỏ tươi và những hàng rào hoa rực rỡ.

  4. Bông hoa hồng nở rộ khoe sắc thắm, tô điểm thêm cho khu vườn thêm đẹp đẽ.

  5. Cánh chim én chao liệng trên bầu trời cao, báo hiệu mùa xuân đã đến.

Bài tập 3: Tìm từ đơn trái nghĩa với các từ sau:

  1. Cao

  2. Nóng

  3. Sáng

  4. Mở

  5. Vui

Đáp án:

  1. Cao - thấp

  2. Nóng - lạnh

  3. Sáng - tối

  4. Mở - đóng

  5. Vui - buồn

Bài tập vận dụng về từ đơn trong tiếng Việt. (Ảnh: Sưu tầm Internet)

Như vậy, bài viết này đã giúp bạn giải đáp thắc mắc “Từ đơn là gì?” một cách dễ hiểu và cụ thể nhất. Hy vọng những kiến thức mà Monkey đã cung cấp trên đây sẽ hữu ích với bạn!

Ngân Hà
Ngân Hà

Tôi là Ngân Hà (Aly Ngân), biên tập viên đã có hơn 2 năm đảm nhận vị trí Content Marketing chuyên nghiệp, có kiến thức và kinh nghiệm viết bài về lĩnh vực giáo dục và sức khỏe,...

Bài viết liên quan

Trẻ em cần được trao cơ hội để có thể học tập và phát triển tốt hơn. Giúp con khai phá tiềm năng tư duy và ngôn ngữ ngay hôm nay.

Nhận tư vấn Monkey

Mua nhiều hơn, tiết kiệm lớn với Monkey Junior! Ưu đãi lên tới 50% khi mua combo 3 sản phẩm!

NHẬP THÔNG TIN ĐỂ NHẬN ƯU ĐÃI NGAY!

* Áp dụng giảm thêm 10% và nhận quà tặng kèm (khóa học/ học liệu/ túi tote) khi thanh toán online

promotion 1
promotion 2
promotion 3

NHẬP THÔNG TIN ĐỂ NHẬN ƯU ĐÃI NGAY!

* Áp dụng giảm thêm 10% và nhận quà tặng kèm (khóa học/ học liệu/ túi tote) khi thanh toán online