Có nên dạy trẻ 5 tuổi học chữ? Phương pháp giúp bé học tốt nhất định bố mẹ nên biết
Học tiếng việt

Có nên dạy trẻ 5 tuổi học chữ? Phương pháp giúp bé học tốt nhất định bố mẹ nên biết

Hoàng Hà
Hoàng Hà

26/04/20223 phút đọc

Mục lục bài viết

Có nên dạy trẻ 5 tuổi học chữ hay không? Đang là nỗi băn khoăn của không ít phụ huynh hiện nay. Vì họ cho rằng nên cho bé phát triển theo tự nhiên, lên lớp 1 hẵng cho học. Liệu điều này có đúng? Hãy cùng Monkey tìm hiểu chi tiết trong bài viết sau đây nhé.

Cột mốc phát triển về ngôn ngữ học của trẻ

Để có được câu trả lời thỏa đáng cho câu hỏi “có nên dạy trẻ 5 tuổi học chữ hay không?”, thì dưới đây là những cột mốc phát triển về mặt ngôn ngữ học của đa số trẻ em hiện nay như sau:

Mỗi độ tuổi bé sẽ có những sự phát triển ngôn ngữ riêng. (Ảnh: Sưu tầm internet)

Trẻ sơ sinh dưới 1 tuổi

  • Bắt chước âm thanh nghe được (nói các từ đơn giản).
  • Bắt đầu phát triển khả năng nói và phản ứng khi có người hỏi chuyện.
  • Hứng thú khi nhìn vào hình ảnh, phản ứng với hình ảnh
  • Chủ động bắt chước lật các trang sách.

Trẻ từ 1-3 tuổi

  • Nhìn, ghi nhớ và đọc theo được các chữ cái, từ, câu mà người lớn chỉ
  • Đặt tên, xác định được đối tượng là sự vật, sự việc quen thuộc
  • Biết trả lời các câu hỏi gần gũi với cuộc sống. Ví dụ như : mẹ hỏi “Con mèo sẽ kêu thế nào?” bé sẽ trả lời “meo meo”.
  • Giả vờ đọc sách, lật sạch và chủ yếu sẽ nhìn vào hình ảnh
  • Nhận biết, ghi nhớ những đoạn thoại quen thuộc trong sách hay câu chuyện được nghe
  • Biết tên sách và tìm kiếm sách theo miêu tả.
  • Có những cuốn sách yêu thích, chủ yếu thiên về hình ảnh.

Trẻ 3 tuổi

  • Bắt đầu làm quen với bảng chữ cái
  • Biết hát, ca, đọc thơ có bảng chữ cái
  • Kể lại câu chuyện ngắn và quen thuộc.
  • Bắt chước các hành động có trong câu chuyện.
  • Chủ động và tự lấy sách ra đọc nhưng chủ yếu vẫn là nhìn hình ảnh.

Trẻ 4 tuổi

  • Bắt đầu tập viết được một số chữ cái.
  • Đặt tên cho các từ, các chữ đã viết khi không nhớ.
  • Biết đọc và viết tên của bản thân.
  • Biết kể lại câu chuyện đã được nghe kể cho người khác.
  • Nhận ra và đọc các nhãn hiệu, các sản phẩm, banner,…

Trẻ 5 tuổi

  • Nhận ra những từ cùng vần và đồng âm với nhau.
  • Biết viết rõ và chính xác các từ, các số.
  • Nói những câu ngắn gồm vài từ cùng lúc.
  • Biết ca hát, nhảy múa với lời văn có nhịp điệu mà bé được nghe và học thường xuyên
  • Biết kể lại sự việc trong cuộc sống, cũng như xác định được ý chính như ai, cái gì, ở đâu, khi nào, tại sao, như thế nào.

Trẻ 5 tuổi hoàn toàn có năng lực để tiếp cận với chữ cái. (Ảnh: Pinterest)

Lưu ý, mỗi bé sẽ có những khác biệt riêng nên sự phát triển ngôn ngữ khác nhau. Trên đây chỉ là cột mốc cơ bản nhất của một đưa trẻ bình thường. Đồng thời, trẻ học ngôn ngữ có tốt hay không còn phụ thuộc vào các yếu tốt như di truyền, môi trường, giáo dục và hoạt động cá nhân.

Có nên dạy trẻ 5 tuổi học chữ?

Dựa vào các cột mốc phát triển ngôn ngữ ở trên, mọi người có thể thấy rằng từ thời điểm 2 – 3 tuổi bé đã có khả năng học chữ và làm quen với một ngôn ngữ mới. Tuy nhiên, hầu hết các bé đều đã xác định, phân biệt rõ và khả năng học tốt nhất khi lên 4 và 5 tuổi.

Như vậy, có nghĩa rằng bé 5 tuổi hoàn toàn có thể học chữ. Cũng như đây là thời điểm mà bé bắt đầu đi học mẫu giáo, ở các trường học mầm non hiện nay cũng đã chú trọng việc cho trẻ học tiếng Việt từ sớm để bé phát triển ngôn ngữ tốt hơn, tạo được nền tảng tốt khi lên lớp 1.

Đặc biệt, việc cho trẻ 5 tuổi học chữ ở giai đoạn này sẽ giúp bé kích thích sự tò mò, muốn khám phá  và tìm hiểu mọi thứ xung quanh. Chính điều này sẽ góp phần kích thích tư duy, khả năng ghi nhớ và sự sáng tạo ngôn ngữ của bé tốt hơn.

Tuy nhiên, nguyên tắc dạy chữ cho trẻ 3 – 5 tuổi chính là dạy bé những cái đơn giản với số lượng ít, không dạy quá 5000 từ, nên dạy 2  3 từ ghép trong câu, giúp bé phân biệt được những câu hỏi như ở đâu, cái gì, bao nhiêu, tại sao… Tuyệt đối không nên dạy quá nhiều sẽ dễ bị phản tác dụng.

Bé 5 tuổi hoàn toàn là thời điểm thích hợp để học chữ. (Ảnh: Sưu tầm internet)

Những sai lầm bố mẹ thường gặp khi dạy bé 5 tuổi học chữ

Sau khi trả lời được câu hỏi “có nên dạy chữ cho trẻ 5 tuổi không?”, thì để giúp bố mẹ dạy bé hiệu quả hơn cần phải tránh những sai lầm sau đây.

Sử dụng quá nhiều bảng chữ cái mẫu

Khi mới “chập chững” vào sự nghiệp dạy con 5 tuổi học chữ cái, nhiều bố mẹ lầm tưởng rằng càng nhiều chữ cái mẫu, hình ảnh minh họa sống động con sẽ dễ học hơn.

Tuy nhiên, trên thực thế việc sử dụng quá nhiều bảng chữ cái mẫu sẽ khiến bé cảm thấy bỡ ngỡ, vì mỗi hình ảnh, màu sắc, chữ cái mà bé học có chút khác nhau.

Chính vì vậy, ở giai đoạn này không nên sử dụng quá nhiều bảng chữ cái mẫu. Thay vào đó, bố mẹ có thể dùng 1 kiểu bảng chữ cái để bé có thể làm quen với chúng, sau này khi con đã nhận diện được mặt chữ có thể thay đổi mẫu khác để xem khả năng ghi nhớ của con.

Việc sử dụng quá nhiều bảng chữ cái dễ khiến bé bị nhầm lẫn. (Ảnh: Voitv)

Không giúp trẻ thực hiện các hoạt động thủ công đa dạng để học

Một trong những sai lầm tiếp theo khi dạy bé 5 tuổi học chữ chính là chủ yếu cho con nhìn vào bảng chữ cái và học, mà không có các hoạt động thủ công đi kèm để tạo sự hứng thú cho bé.

Bởi vì trẻ ở độ tuổi này khá thích khám phá nhiều điều mới, nếu chỉ gò bó trong bảng chữ cái như vậy sẽ dễ khiến con bị nhàm chán.

Thay vào đó, bố mẹ có thể thực hiện các hoạt động liên quan tới bảng chữ cái để giúp con vừa học lý thuyết và thực hành như: Chơi trò chơi kho báu chữ cái, tìm chữ cái trong khu vườn,… hay những hoạt động vận động thô như dùng kẹp quần áo để đánh dấu vào chữ cái đúng,…

Việc học trên sách vở dễ khiến con cảm thấy nhàm chán. (Ảnh: Shopee)

Áp dụng cách dạy nhàm chán, truyền thống

Đây có lẽ là việc mà nhiều phụ huynh đang thực hiện chính là áp dụng cách dạy con lỗi thời, truyền thống chính là cho con nhìn vào bảng chữ cái, học thuộc, kiểm tra. Chính điều này sẽ dễ khiến con trẻ cảm thấy nhàm chán, thậm chí áp lực khi học tập.

Mong muốn trẻ viết được chữ cái trước khi con sẵn sàng

Đa phần phụ huynh đều muốn con mình học tập tiến bộ, khi đã nhận biết được mặt chữ rồi thì phải viết được chúng, cũng như tỏ ra “sốt ruột” khi con mình chưa làm được điều này.

Nhưng trên thực tế, việc thúc ép trẻ ở độ tuổi này viết trước khi con chưa sẵn sàng sẽ vô tình khiến bé cảm thấy sợ hãi, lo lắng khi học.

Thông thường, tại các trường mầm non hiện nay trẻ cũng sẽ được tập viết các nét chữ cơ bản, nhưng chủ yếu nhằm mục đích để con rèn luyện cơ tay, học cách cầm bút sao cho đúng chữ không nên đặt nặng vấn đề con phải viết được chữ nhuần nhuyễn.

Không nên ép bé tập viết khi con chưa sẵn sàng. (Ảnh: Hugies)

Yêu cầu trẻ hoàn thành một hoạt động theo ý của bạn

Đây là một trong những cách dạy bé 5 tuổi học chữ mà nhiều phụ huynh thường làm. Cụ thể, bố mẹ sẽ đưa ra yêu cầu nào đó như bắt bé học thuộc 5 chữ cái, hoàn thành một hoạt động liên quan tới học chữ…

Tuy nhiên, việc làm này cũng không quá sai, nhưng không nên thực hiện quá thường xuyên.

Bởi vì trẻ nhỏ cũng có những ý tưởng riêng của mình và hay để chúng học và làm theo cách chúng muốn, mà bố mẹ nên tôn trọng điều đó, để con thỏa sức sáng tạo theo khả năng của mình.

Muốn bé 5 tuổi học chữ hiệu quả bố mẹ nên biết những phương pháp này

Việc có nên dạy trẻ 5 tuổi học chữ hay không và muốn đạt được hiệu quả tốt, bố mẹ nên lưu ngay những phương pháp được nhiều phụ huynh áp dụng thành công ngay sau đây để có thể vận dụng cho sự nghiệp giáo dục con trẻ mình tốt hơn nhé.

Dạy bé học thuộc bảng chữ cái 

Bước đầu tiên và quan trọng khi dạy con học chữ chính là làm quen và học thuộc bảng chữ cái. Tuy nhiên, mới ban đầu khi dạy bé bố mẹ nên cho con làm quen với một lượng từ khá ít, mỗi ngày có thể học 1 chữ cái. Sau đó là 2 chữ mỗi ngày và dần dần tăng lên bao gồm cả chữ cái mới và chữ cái đã học. 

Đặc biệt, ở độ tuổi 5 tuổi này, bố mẹ hoàn toàn có thể dạy cả bảng chữ cái hoàn chỉnh bao gồm chữ in hoa và in thường. Bởi vì các bé 5 – 6 tuổi nhớ mặt chữ rất nhanh, nhưng ngữ âm của bé lúc này có thể chưa chuẩn.

Đây là điều hết sức bình thường, khá phổ biến nên bố mẹ không nên quá thúc ép con học quá nhiều, hãy kiên nhẫn, kiên trì hướng dẫn con đọc thật chuẩn để các lần sau tốt hơn.

Học bảng chữ cái rất quan trọng nhưng cần có phương pháp. (Ảnh: ODPHUB)

Lồng ghép việc học chữ vào các trò chơi 

Độ tuổi này các bé còn khá ham chơi hơn ham học, tính tập trung chưa cao. Chính vì vậy để tạo sự hứng thú cho việc học chữ của con bố mẹ có thể lồng ghép việc học vào trò chơi.

Điển hình như mẹ có thể cho bé học chữ qua bài hát, trò chơi domino, chơi trò tìm chữ, giải câu đố,… Với cách này sẽ giúp con có sự hứng thú hơn mà còn phát triển khả năng ghi nhớ, tư duy sáng tạo của bé tốt hơn.

Kết hợp vừa học vừa chơi để tạo sự hứng thú cho bé. (Ảnh: Sưu tầm internet)

Liên kết chữ cái với môi trường xung quanh 

Mỗi lúc cho bé đi chơi, dạo phố nếu thấy có biển quảng cáo, biển hiệu, banner hay những đồ vật có chữ cái to, rõ ràng thì bố mẹ có thể hỏi bé xem đó là chữ gì. Với cách này sẽ giúp con nhớ lâu, đọc được chữ cái tốt hơn.

Dán các chữ cái ở nhiều nơi trong nhà

Trẻ em 5 tuổi thường khá thích khám phá nhiều thứ mới lạ xung quanh cuộc sống của mình, cũng như khá thích thú khi học chữ cái với những hình dạng, màu sắc nổi bật.

Vậy nên, bố mẹ hoàn toàn có thể dán các chữ cái khắp nơi trong nhà, dùng flashcash dáng ở những nơi bé thường đi qua, trong phòng của con,… để giúp bé có thể ghi nhớ chúng tốt hơn.

Cho bé tiếp cận với chữ cái ở mọi nơi xung quanh nhà. (Ảnh: Download.com.vn)

Tập viết các chữ cái  

Việc bé viết ra được chữ cái mà mình học được sẽ giúp con ghi nhớ chúng tốt hơn. Đặc biệt, trẻ ở độ tuổi này khá thích cầm bút để viết, vẽ những gì mình yêu thích nên bố mẹ cũng có thể cho con trải nghiệm.

Tuy nhiên, để không mắc sai lầm đã phân tích trên thì đây không phải là hoạt động bắt buộc trẻ phải làm. Thay vào đó, hãy cho bé viết tự do những gì mình thích trên giấy, dùng bút màu để bé cảm thấy hứng thú hơn, lâu lâu bố mẹ có thể chỉ con cách viết chữ cái để bé làm quen với chữ.

Cho bé tập viết theo sở thích, tự do của con. (Ảnh: Kynaforkids)

Cung cấp các dụng cụ và tạo ra môi trường học tập thoải mái

Trẻ 5 tuổi sẽ khác với lúc còn nhỏ, đây là giai đoạn bé sẽ có sự nghiêm túc hơn trong việc học. Nên bố mẹ cần tạo cho con môi trường học tập thoải mái, có góc học tập riêng để bé tập trung cao độ hơn.

Lưu ý, góc học tập của con cần đảm bảo đủ ánh sáng, yên tĩnh và có đầy đủ dụng cụ học tập để bé thỏa sức khám phá, học tập theo sở thích của mình.

Nên tạo môi trường học tập cho bé thoải mái. (Ảnh: Sưu tầm internet)

Đọc sách cho bé nghe mỗi ngày

Đọc sách cũng là một trong những phương pháp dạy bé 5 tuổi học chữ khá hiệu quả. Đặc biệt, trẻ ở độ tuổi này thường đã có thể phát âm chuẩn, nhận diện được mặt chữ, ghi nhớ nội dung các câu chuyện và kể lại chúng.

Vậy nên, bố mẹ nên đọc sách mỗi ngày cùng bé để giúp con củng cố và rèn luyện kỹ năng đọc chữ của mình.

Ban đầu, bố mẹ nên lựa chọn những sách truyện ít chữ, nhiều hình cùng với nội dung phù hợp với bé như truyện cổ tích, truyện về con vật,.. Khi đọc sách cho bé nghe nên nhớ đọc diễn cảm, thay đổi giọng điệu, hóa thân vào nhân vật để giúp tạo ấn tượng trong trí nhớ con và nhớ lâu hơn.

Ngoài ra, hãy cho bé thử đọc sách, kết hợp với việc kể lại câu chuyện mà bạn vừa đọc để con sẽ cảm thấy hào hứng thuật lại, cũng như phát triển khả năng ghi nhớ tốt hơn.

Đọc sách cùng con mỗi ngày. (Ảnh: Monkey)

Sử dụng “trợ thủ” đắc lực giúp bé học chữ hiệu quả cùng Vmonkey

Để giúp trẻ 5 tuổi học chữ hiệu quả, bố mẹ có thể sử dụng tới những “trợ thủ” hỗ trợ dạy học hiệu quả là những ứng dụng học tiếng Việt online cho bé. Trong đó Vmonkey là một trong những “siêu phẩm” được hàng triệu phụ huynh tin dùng hiện nay.

Vmonkey được biết đến là ứng dụng dạy học tiếng Việt với nội dung bám sát chương trình GDPT mới hiện nay của Bộ GDĐT, phù hợp với sự phát triển của bé từ 3 – 10 tuổi, thuộc trình độ cấp mầm non và tiểu học.

Giao diện học tiếng Việt của Vmonkey. (Ảnh: Monkey)

Điểm đặc biệt của ứng dụng này chính là có phương pháp học cuốn hút hấp dẫn, chủ đề bài học gần gũi phong phú, cùng với hình ảnh âm thanh đẹp mắt sống động, để qua đó giúp trẻ cảm thấy hào hứng hơn trong khi học chữ. Cụ thể:

  • Phương pháp học cuốn hút hấp dẫn: Bé sẽ được nghệ, học thông qua những tương tác ấn chạm trên ứng dụng, đi cùng với hình ảnh mô tả sống động, âm thanh rõ ràng để giúp con hào hứng học tập hơn mỗi ngày.
  • Chủ đề truyện phong phú, gần gũi: Vmonkey có tới 10 chủ đề với hơn 300 truyện, 100 sách nói xoay quanh gia đình, bạn bè, thiên nhiên… và cuộc sống xung quanh của trẻ mang đến nhiều bài học ý nghĩa và có giá trị nhân văn cao.
  • Hình ảnh đẹp mắt, âm thanh sống động: Vmonkey là thế giới truyện tranh, sách nói sống động, màu sắc hài hòa để tăng trí tưởng cho bé phong phú, hình ảnh minh họa bắt mắt chính xác nội dung để giúp con tăng cường kỹ năng nhận thức, đọc hiểu của trẻ. Kết hợp với giọng đọc truyền cảm giúp phát triển kỹ năng nghe, khả năng thẩm âm, cảm nhận ngữ điệu, vần điệu của trẻ.

Với VMonkey không chỉ là được học mà mà còn là thế giới truyện cổ tích, truyện khoa học, kiến thức hay, bài học cuộc sống giúp con học chữ và phát triển toàn diện cả tâm hồn và trí tuệ. Đảm bảo, mỗi giờ học chữ của con cùng với Vmonkey là một niềm vui.

Một số nguyên tắc bố mẹ cần lưu ý để giúp trẻ 5 tuổi học chữ hứng thú hơn

Ngoài việc tìm hiểu được phương pháp học chữ phù hợp cho trẻ 5 tuổi, bố mẹ cần lưu ý một số nguyên tắc sau đây để tạo sự hứng thú và hiệu quả hơn khi dạy bé.

Trẻ ở độ tuổi này không nên đặt nặng vấn đề học tập. (Ảnh: Sưu tầm internet)

  • Học tập chỉ là phụ: Trẻ ở độ tuổi này cũng cần có thời gian vui chơi, phát triển năng lực nên không nên đặt nặng vấn đề học tập của bé. Nên nhớ, cảm xúc vui chơi là 1 trong 3 yếu tố tạo nên trí tuệ của trẻ.
  • Không nên mua dụng cụ đắt tiền: Nhiều bố mẹ muốn con học tập tốt nên đầu tư nhiều vào dụng cụ học tập cho con, nhưng bé sẽ rất nhanh chán. Thay vào đó nên dùng dụng cụ bình thường có mặt chữ to, rõ ràng, hình ảnh bắt mắt là được.
  • Kết hợp học tập với dã ngoại: Việc cho bé học ngoài trời, tại công viên sẽ giúp con có sự hứng thú hơn khi dạy chữ trên sách vở khô khan.
  • Dành thời gian nhiều cho con: Bố mẹ nên dành nhiều thời gian học và chơi cùng với con ở độ tuổi này, để bé cảm nhận được tình cảm bố mẹ và giúp bé có động lực học tập tốt hơn.

Xem thêm: Bài thơ gà học chữ lớp 5 tuổi giúp bé học tiếng Việt tốt hơn bố mẹ nên biết

Kết luận

Trên đây là những giải thích thỏa đáng cho băn khoăn có nên dạy trẻ 5 tuổi học chữ hay không? Vậy nên, ở độ tuổi này bố mẹ hoàn toàn có thể cho bé học chữ, nhưng nên dạy đúng phương pháp để có thể giúp con học tập tốt hơn mà vẫn cảm thấy thoải mái và hứng thú. Chúc bố mẹ thành công trong sự nghiệp giáo dục trẻ nhé.

Hoàng Hà
Hoàng Hà

Mình là Hoàng Hà, chuyên viên content writer tại Monkey. Hy vọng với những nội dung mình mang đến sẽ truyền tải được nhiều giá trị cho bạn đọc.

Trẻ em cần được trao cơ hội để có thể học tập và phát triển tốt hơn. Giúp con khai phá tiềm năng tư duy và ngôn ngữ ngay hôm nay.

Nhận tư vấn Monkey