Dạy bé học 29 chữ cái tiếng việt theo Bộ GD & ĐT đơn giản và hiệu quả nhất
Học tiếng việt

Dạy bé học 29 chữ cái tiếng việt theo Bộ GD & ĐT đơn giản và hiệu quả nhất

Đào Nhàn
Đào Nhàn

25/11/20223 phút đọc

Mục lục bài viết

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo (Bộ GD & ĐT), bảng chữ cái Tiếng Việt gồm 29 chữ và được thể hiện dưới 2 dạng chữ in hoa và chữ thường. Trong bài viết này, Monkey sẽ dạy bé học 29 chữ cái tiếng Việt đó và cách phát âm chuẩn để bé có hành trang tốt trên chặng đường học hành sau này.

Bảng 29 chữ cái tiếng Việt theo tiêu chuẩn của Bộ GD và ĐT

Bảng chữ cái  tiếng Việt đóng vai trò rất quan trọng đối với những bé 5-6 tuổi chuẩn bị bước vào lớp 1 và cả người nước ngoài học ngôn ngữ nước ta. Để nói và viết tiếng Việt được thành thạo, trước tiên người học cần nắm rõ cách viết, cách phát âm của từng chữ cái.

Theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, bảng chữ cái Tiếng Việt hiện nay gồm 29 chữ cái. Mỗi chữ đều được thể hiện dưới 2 dạng: chữ hoa và chữ viết thường. Số lượng chữ này tương đối nhiều, có thể khiến các bé ghi nhớ các chữ cái khó khăn hơn.

Bảng chữ cái tiếng Việt gồm 29 chữ cái. (Ảnh: Sưu tầm Internet)

Dưới đây là bảng chữ cái tiếng Việt cho bé được sắp xếp theo tiêu chuẩn của Bộ GD và ĐT và kèm cách phát âm chuẩn nhất. Ba mẹ hãy lưu ý để dạy con học đúng nhé.

STT

Chữ viết thường

Chữ viết hoa

Tên chữ

Cách phát âm

1

a

A

a

a

2

ă

Ă

á

á

3

â

Â

4

b

B

bờ

5

c

C

cờ

6

d

D

dờ

7

đ

Đ

đê

đờ

8

e

E

e

e

9

ê

Ê

ê

ê

10

g

G

giê

giờ

11

h

H

hát

hờ

12

i

I

i/i ngắn

i

13

k

K

ca

ca/cờ

14

l

L

e-lờ

lờ

15

m

M

em mờ/e-mờ

mờ

16

n

N

em nờ/ e-nờ

nờ

17

o

O

o

o

18

ô

Ô

ô

ô

19

ơ

Ơ

ơ

ơ

20

p

P

pờ

21

q

Q

cu/quy

quờ

22

r

R

e-rờ

rờ

23

s

S

ét-xì

sờ

24

t

T

tờ

25

u

U

u

u

26

ư

Ư

ư

ư

27

v

V

vờ

28

x

X

ích xì

xờ

29

y

Y

i/i dài

i

Ngoài 29 chữ cái tiếng Việt, hiện nay Bộ Giáo dục cũng đang xem xét các ý kiến đề xuất bổ sung thêm 4 chữ trong bảng chữ cái tiếng Anh gồm f, w, j, z. Tuy nhiên, vấn đề này vẫn đang nhận được những ý kiến trái chiều, chưa đưa ra quyết định thống nhất được.

Dạy bé học chữ cái tiếng Việt: Học về nguyên âm, phụ âm và dấu thanh

Sau khi dạy bé học 29 chữ cái tiếng Việt, thầy cô và ba mẹ cần giúp bé nắm rõ các quy tắc về nguyên âm, phụ âm và cách đặt dấu thanh.

Tìm hiểu về nguyên âm trong bảng chữ cái tiếng Việt

Sau khi dạy bé học 29 chữ cái tiếng Việt, ba mẹ hãy giúp bé nhận biết các nguyên âm. Trong bảng chữ cái tiếng Việt gồm có 12 nguyên âm đơn và 3 nguyên âm đôi. Trong đó:

  • Nguyên âm đơn gồm: a, ă, â, e, ê, i, y, o, ô, ơ, u, ư, y.

  • Nguyên âm đôi: ua - uô, ia – yê – iê, ưa - ươ.

Khi học đọc các nguyên âm cụ thể, thầy cô và ba mẹ cần lưu ý cho các bé những điều sau:

  • Hai nguyên âm “a” và “á” có cách đọc gần giống nhau, ơ và â cũng tương tự.

  • Hai âm “ă” và âm “â” không đứng một mình trong chữ viết Tiếng Việt.

Tìm hiểu về phụ âm trong bảng chữ cái tiếng Việt

Khi dạy tiếng Việt cho bé, việc phân biệt đâu là các phụ âm là điều rất quan trọng. Trong bảng chữ cái tiếng Việt, hầu hết các phụ âm đều được viết bằng một chữ cái duy nhất như: b,  t, v, s, x, r,… Bên cạnh đó còn có 9 phụ âm được viết bằng hai chữ cái đơn ghép lại với nhau, cụ thể như:

  • Ph: có trong các từ như: phở, phim, phăng, phấp phới,..

  • Th: có trong các từ như: thướt tha, thê thảm,...

  • Tr: có trong các từ như: tre, trúc, trèo, trước, trên.

  • Gi: có trong các từ như: gia giáo, giảng giải, gió,...

  • Ch: có trong các từ như: cha, chú, che chở, chó, chun, chuồn chuồn,...

  • Nh: có trong các từ như: nhỏ nhắn, nhẹ nhàng, nhà, nhanh nhẹn,...

  • Ng: có trong các từ như: ngây ngất, ngan ngát, ngun ngút,...

  • Kh: có trong các từ như: không khí, khập khiễng, khế, khiêng,...

  • Gh: có trong các từ như: ghế, ghi, ghé, ghẹ,...

Các phụ âm ghép trong tiếng Việt. (Ảnh: Sưu tầm Internet)

Trong chữ cái tiếng Việt có duy nhất một phụ âm được ghép lại bởi 3 chữ cái, đó là chữ “Ngh”, được dùng trong một số từ như: nghề nghiệp, nghe, nghi ngờ,...

Ngoài ra còn có 3 phụ âm được ghép lại bằng nhiều chữ cái khác nhau. Trong đó gồm:

  • Phụ âm /k/ được ghi bằng:

    • K khi đứng trước i/y, iê, ê, e (Ví dụ: kí/ký, kiêng, kệ, ...)

    • Q khi đứng trước bán nguyên âm u (Ví dụ: qua, quốc, que...)

    • C khi đứng trước các nguyên âm còn lại (Ví dụ: cá, cơm, cốc,…)

  • Phụ âm /g/ được ghi bằng:

    • Gh khi đứng trước các nguyên âm i, iê, ê, e (Ví dụ: ghi, ghiền, ghê,...)

    • G khi đứng trước các nguyên âm còn lại (Ví dụ: gỗ, ga,...)

  • - Phụ âm /ng/ được ghi bằng:

    • Ngh khi đứng trước các nguyên âm i, iê, ê, e (Ví dụ: nghi,  nghe, nghệ,...)

    • Ng khi đứng trước các nguyên âm còn lại (Ví dụ: ngư, ngả, ngon, ngón,...)

Dấu thanh trong bảng chữ cái tiếng Việt

Có tất cả 5 dấu thanh được sử dụng trong bảng chữ cái tiếng Việt:

  • Dấu huyền ( ` )

  • Dấu sắc ( ´ )

  • Dấu hỏi ( ˀ )

  • Dấu ngã ( ~ )

  • Dấu nặng ( . )

Các dấu thanh trong tiếng Việt. (Ảnh: Sưu tầm Internet)

Quy tắc đặt dấu thanh trong tiếng Việt như sau:

  • Nếu trong từ có một nguyên âm thì dấu được đặt ở nguyên âm. Ví dụ: u, ngủ, nhú,…

  • Nếu nguyên âm đôi thì dấu được đánh vào nguyên âm đầu tiên. Ví dụ: ua, của,… Một số từ như “quả” hay “già” thì “qu” và “gi” là phụ âm đôi kết hợp nguyên âm “a”.

  • Nếu nguyên âm 3 hoặc nguyên âm đôi đi cùng với 1 phụ âm thì đánh dấu vào nguyên âm thứ 2. Ví dụ từ khuỷu dấu sẽ nằm ở nguyên âm thứ 2.

  • Nếu nguyên âm là “ê” và “ơ” được ưu tiên khi thêm dấu. Ví dụ từ“thuở”, theo nguyên tắc dấu sẽ ở “u” nhưng do có chữ “ơ” nên đặt tại “ơ”.

Một số âm vị và cách phát âm

Ngoài nguyên âm, phụ âm, khi dạy chữ cái tiếng Việt cho bé ba mẹ còn cần lưu ý đến một số âm vị và cách phát âm. Dưới đây là bảng dạy tiếng Việt cho bé về các âm vị và cách phát âm cụ thể như sau:

STT

Âm Vị

Tên Gọi

Phát Âm

1

CH, ch

Chờ

Chờ

2

GH, gh

Gờ kép

Gờ

3

KH, kh

Khờ

Khờ

4

NGH, ngh

Ngờ kép

Ngờ

5

NH, nh

Nhờ

Nhờ

6

PH, ph

Phờ

Phờ

7

TH, th

Thờ

Thờ

8

TR, tr

Trờ

Trờ

9

iê, yê, ya

ia

ia

10

uô, ua

ua

ua

11

ươ, ưa

ươ

ươ

Phương pháp dạy chữ cái tiếng Việt cho bé đơn giản, hiệu quả

Để dạy bé học 29 chữ cái tiếng Việt hiệu quả và dễ dàng, ba mẹ hãy lưu lại những “bí kíp” như sau:

Rèn luyện thói quen ham học từ nhỏ cho bé

Bất  cứ thói quen nào cũng được hình thành trong trong một thời gian dài. Để con học tốt, ba mẹ hãy tập cho bé thói quen ham học, chịu khó, kiên trì và tập trung ngay từ khi còn nhỏ. 

Ba mẹ nên tập thói quen ham học cho bé từ nhỏ. (Ảnh: Sưu tầm Internet)

Ba mẹ nên tạo động lực cho con bằng cách khích lệ tinh thần, phần thưởng hoặc lồng ghép phương thức học và chơi để bé cảm thấy hứng thú hơn. Khi đã vào nề nếp, bé sẽ tự giác học và mức độ tiếp thu kiến thức cũng hiệu quả hơn mà ba mẹ không cần phải thúc giục, ép buộc con học chữ cái tiếng Việt.

Dạy chữ cái tiếng Việt cho bé thông qua hình ảnh

Việc học theo phương pháp truyền thống chỉ tập trung vào các con chữ sẽ khiến bé nhanh cảm thấy nhàm chán. Để dạy chữ cái tiếng Việt cho bé tiếp thu một cách đơn giản và hiệu quả, ba mẹ có thể kết hợp cho bé quan sát các hình ảnh liên quan đến chữ cái đó. Từ đó giúp kích thích thị giác và khả năng ghi nhớ thông qua hình ảnh của bé.

Các hình ảnh để học có thể là đồ vật, con vật,...trong nhà, hình ảnh trên sách, flashcard, hoặc nếu có thời gian, ba mẹ hãy tự tay thiết kế để làm giáo cụ cho con học. Quá trình tự tay làm vật dụng học tập cho con không chỉ giúp bé học tốt hơn mà đây còn là cách gắn kết tình cảm gia đình rất hiệu quả.

Ba mẹ đọc sách, kể chuyện cho bé nghe

Đọc sách, kể chuyện cho bé nghe là một trong những cách dạy tiếng việt cho bé hiệu quả mà ba mẹ nên áp dụng. Việc này có tác dụng giúp kích thích trí tưởng tượng cho trẻ nên việc ghi nhớ các chữ cái thông qua truyện cũng dễ dàng hơn. Khi nghe truyện, trẻ còn học được thêm nhiều kiến thức bổ ích, ý nghĩa khác. Đồng thời, đọc sách cũng là cách tuyệt vời tạo sự gắn kết tình cảm giữa ba mẹ và con cái.

Ba mẹ nên thường xuyên đọc sách cho con. (Ảnh: Sưu tầm Internet)

Vì thế, ba mẹ nên tập thói quen nghe kể chuyện, đọc sách trước khi ngủ cho con. Và hơn hết, lựa chọn truyện phù hợp với lứa tuổi là điều cực kỳ quan trọng để nuôi dưỡng trí tuệ, cảm xúc và tâm hồn cho trẻ.

Dạy cho bé học từ những bài hát thiếu nhi

Dạy bé học 29 chữ cái thông qua các bài hát thiếu nhi trên youtube hiện nay được các ba mẹ áp dụng rất phổ biến. Với nhịp điệu ca từ vui nhộn, trẻ sẽ hứng thú hát theo giúp cho các con chữ có thể đi vào trí nhớ của bé một cách dễ dàng.

Học chữ cái tiếng Việt qua bài hát giúp bé nhớ nhanh và lâu hơn. (Ảnh: Sưu tầm Internet)

Học chữ thường trước, chữ viết hoa sau

Các chuyên gia ngành giáo dục khuyến cáo rằng, khi dạy bé học chữ cái tiếng Việt thì nên dạy trẻ học chữ viết thường trước rồi mới học chữ viết hoa. Điều này giúp bé có khả năng đọc chữ tốt hơn, ghi nhớ lâu và phản ứng nhanh. Vì vậy, phương pháp dạy này cũng được các giáo viên tiểu học áp dụng phổ biến tại các trường.

Kết hợp “học đi đôi với hành”

Chủ tịch Hồ Chí Minh từng dạy “Học với hành phải đi đôi. Học mà không hành thì vô ích. Hành mà không học thì hành không trôi chảy”. Đúng vậy! Việc dạy tiếng Việt cho bé muốn đạt hiệu quả nhanh cần có sự kết hợp giữa “học” và hành”. Ba mẹ nên biết cách vận dụng khéo léo việc học với thực hành thông qua các động vui chơi hàng ngày.

Nên kết hợp cho bé học đọc và viết chữ cái song song. (Ảnh: Sưu tầm Internet)

Đặc biệt, cách “hành” hiệu quả nhất là phụ huynh hãy dạy con “vừa đọc chữ vừa viết” sẽ giúp trí não của trẻ nhớ lâu hơn, học thuộc bảng chữ cái nhanh hơn. Tuy nhiên, cách này đòi hỏi ba mẹ cần kiên nhẫn và dành nhiều thời gian hơn để dạy bé học chữ cái tiếng Việt.

Không ép bé luôn phải phát âm chuẩn

Khi mới dạy bé học chữ cái tiếng Việt, ba mẹ không nên đặt nặng vấn đề thành tích, ép buộc con phải nhớ nhanh và phát âm đúng. Việc đó có thể phản tác dụng, khiến bé cảm thấy bị áp lực và chán học. Thay vào đó, ba mẹ nên từ từ điều chỉnh các lỗi sai phát âm, lỗi viết của con, cố gắng khích lệ tạo động lực cho con học sẽ mang lại hiệu quả tốt hơn.

Dùng ứng dụng dạy tiếng Việt cho bé

Cuối cùng, lựa chọn một ứng dụng tốt để dạy bé học 29 chữ cái tiếng Việt và cách đọc, cách phát âm cũng là phương pháp hiệu quả đang được nhiều phụ huynh áp dụng. Cách này không chỉ giúp bé ghi nhớ mặt chữ, phát âm chuẩn mà còn kích thích sự hứng thú học của bé.

Trong số vô vàn app dạy tiếng Việt cho bé thì VMonkey là ứng dụng được nhiều chuyên gia khuyên ba mẹ nên cho con học nhất bởi những lý do sau:

  • Chương trình học vần theo sách giáo khoa mới giúp trẻ đánh vần và phát âm tròn trịa, đặt câu chuẩn ngữ pháp, không bị nói ngọng hoặc ảnh hưởng bởi ngôn ngữ địa phương, viết đúng chính tả.

  • Con học có khả năng đọc trôi chảy nhờ hơn 700 truyện tranh tương tác, hơn 300 sách nói.

  • Khả năng Đọc – Hiểu vượt trội với hơn 1500 câu hỏi tương tác sau truyện.

  • Nuôi dưỡng tâm hồn và phát triển trí tuệ cảm xúc (EQ) và xây dựng nhân cách, đạo đức của trẻ nhờ hơn 1000 truyện cổ tích dân gian, thơ, bài học cuộc sống chọn lọc.

Ứng dụng VMonkey rèn kỹ năng nghe - đọc hiểu tiếng Việt cho bé. (Ảnh: Sưu tầm Internet)

Nhờ những ưu điểm vượt trội đó mà VMonkey đã nhận được nhiều bằng khen, giải thưởng danh giá trong nước và quốc tế. Điển hình như:

  • Giải Nhất Sáng kiến Toàn cầu

  • Giải Nhất Nhân tài Đất việt 2016

  • Giải Vàng ASEAN ICT Awards

  • Giải Nhất Doanh Nhân châu Á (AEA) tại Nhật Bản

  • Bằng Khen Thủ tướng Chính Phủ

Để giúp bé học chữ cái tiếng Việt nhanh chóng và hiệu quả, ba mẹ có thể tham khảo chi tiết hơn về sản phẩm VMonkey TẠI ĐÂY.

Như vậy, bài viết này đã giúp ba mẹ nắm rõ các kiến thức quan trọng và một số phương pháp dạy bé học 29 chữ cái tiếng Việt hiệu quả. Hy vọng ba mẹ sẽ áp dụng dạy con đúng cách, giúp các con tiếp thu kiến thức được tốt hơn. Từ đó tạo nền tảng vững chắc hỗ trợ cho suốt quá trình học của con sau này.

Xem thêm:

Đào Nhàn
Đào Nhàn

Tôi là Đào Nhàn, biên tập viên có hơn 3 năm kinh nghiệm viết bài nhiều lĩnh vực như giáo dục, sức khỏe, công nghệ...

Bài viết liên quan

Bạn đang quan tâm đến các kiến thức nuôi dạy con đúng cách và hiệu quả?

Nhận tư vấn Monkey